ΜΙΚΡΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΚΟΜΠΟΤΑΊΚΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥ

 

 

Καποιες ξεχωριστές λεξεις, που ομιλούνταν μέχρι πρόσφατα μόνο στο Κομπότι και στα γειτονικά χωριά. Ούτε καν στο σύνολο του νομού ΄Αρτας.

Το γραμμα «j» γιώτ,   του αρχαίου ελληνικού αλφαβήτου, το βάζουμε σε λέξεις που  τελειώνουν σε σύμφωνο, κυρίως«λ»  ή  «ν»  (και σε άλλα σύμφωνα που θα δείτε, για να αποδώσουμε φωνητικά μία λέξη) και  ενώ στον γραπτό λόγο γράφεται με κατάληξη «ι» , στον προφορικό ακούγεται σαν μισό «ι» . Π.χ. Γρουσούζ =γρουσουζj με μισό «ι», καρπούζ=καρπουζj (κι οχι καρπούζι), κιράσj= κεράσι. Το καστραβέτσι= αγγούρι, ακούγεται σαν καστραβέτσj..... Φυσικά στην ντοπιολαλιά υπάρχουν και παχιά σύμφωνα (όπως το «Σσ», που δεν υπάρχουν στην επίσημη ελληνική γλώσσα). Κουσσιάρκου= Εικοσάρικο. 

Το  Όμικρον αντικαθίσταται σχεδόν παντού με το «Ου». 

Και το Εψιλον σχεδόν παντού με «Ιώτα».

Ενδιαφέρον εχουν οι αμερικάνικες λεξεις, που μπήκαν στο ελληνικό λεξιλόγιο μετά τον  πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, όταν πολλοί ομογενείς επέστρεψαν απο τις ΗΠΑ να πολεμήσουν. ΄Οπως το  Γκόντ Ντεμ ( Γκαντέμης= καταραμένος απ τον Θεό)  ή το Γκόμενα (απο τα αμερικάνικα μπάρ γυναικών  Γκόου Μέν)...

*****

  

Αγκάζjκου= άτακτο

Αλάνταβους= βίαιος

Αλημούρα (λατ;)=τα πετάω-ρίχνω   χύμα,  Αλημούρα.

Αλουπασία (μ΄σήκουσις αλουπασία)=  η ενόχληση, (με ζάλισες)

Αξούργους= Αξύριστος

 Αγγιό/ά (ελ)= Αγγείο (πιατικά κουζινικά).

Αμπόχνω , άμπουγμα, άμπουξι= σπρωχνω, σπρώξιμο, σπρώξε

Απαύλισα ή απηύλισα= απηύδησα

απούμωμα, απουμώθκι=ασφυξία, έπαθε ασφυξία

Ασίηστο (ελ)= ασίγηστο, δεν ησυχάζει, δεν ηρεμεί καθόλου, δεν κάθεται φρόνιμα

Αστόησα-αστόχησα=ξέχασα

Αφίσjκου= Αφύσικο, άσχημο

Αχαμνός= κοντός, κι αδύνατος

 

 *******

Βάβου= γιαγιά

Βασιλιάς=  η  πασχαλίτσα, έντομο

Βαζούρα= φασαρία, θόρυβος

Βαίζου= σφραγίζω, κλείνω ερμητικά Πόρτα, παράθυρα κ.λ.π.

Βζί= Βυζί

Βίτσα=κλαδί λεπτό, ραβδί

Βουμπρίρκου(ελ)=  φωνακλάδικο, γκρινιάρικο, άτακτο παιδί

Βούρτσα= δοχείο που χτυπάμε το ξινόγαλο και βγάζουμε το Βούτυρο

Βλησίδ(ελ)= πλούτος. Βλησίδιαξα= πλούτισα

Βοιδόφλα/ ροκόφλα= καλαμποκόφυλα που τρώγανε το γελάδια

Βρός(ελ)= Βύραγκας, βαθύ σημείο στο ποτάμι

 

 ******

Γουνιά= γωνιά,  εστία, τζάκι

Γαρδαβίτσα(σλ)=  γυρίνος  βατράχου, μηρμυγκιά που βγάζουν στα χέρια τους κυρίως, οι άνθρωποι

Γατσί-γατσούλj (ιτ)= γατί, γάτα (ιτ)

Γραμένου= όμορφο

Γρούν=χοίρος, γουρούνι

Γρικάου -Γρικάς= και καταλαβαίνω  και μιλάω ( Γρικάς  ρουμέικα - καταλαβαίνς ελληνικά; Νουγάς (ή νοάς -εννοείς..) ρουμέικα=καταλαβαίνεις ελληνικά;) 

Γκαβό= τυφλό, στραβό

Γκαντέμς ( αγγλ)= , καταραμένος,  γρουσούζης(τουρ.),  - φέρνει κακοτυχία (αμερικάνικο «God Damn»- καταραμένος απο τον Θεό)

Γκόμενα=   ερωτική σύντροφος   (απο τα αμερικάνικα μπάρ/στριπτηζάδικα  γυναικών   « Go Man»)

Γκιζιράω (τρ) = τριγυρνάω

Γρουσουζjκους (τρ)= κακότυχος, φέρνει κακοτυχία

Γρέτζιλος= απότομος ( αραιά σταφύλια, αραιός καρπός γενικά)

Γρύλια= όσπρια στεγνά, χωρίς ζουμί

Γκριμίζου=γκρεμίζω

Γουμάρ= γάιδαρος /γομάρι

Γούρνα-=λάκος για τα γουρούνια

Γουρλίζου-γούρλισμα= γρύλισμα γουρουνιού

 ********

 Δάρτς=  ξύλινο αγροτικό εργαλείο, που δέρνει τα καλαμπόκια για να τα ξεσποριάζει.

Διασίδ= υφαντό απο τον αργαλιό

 *********

Εχς ξιφίγj= το ΄χεις χάσει

Εχς λαλήσj =    »»»

 *********

Ζάρκους=γυμνός

Ζάλωμα= φορτώνω  στην πλάτη

Ζαλίγκα=  φόρτίο την πλάτη

Ζατζιάρκου(ιτ)= γκρινιάρικο παιδί

Ζούφιος/α  =  ο καιρός/ ασταθής συννεφιασμένος/ ζούφια μέρα

Ζαγάρ(τρ)= παλιάνθρωπος/ φίλερις/ κακός άνθρωπος

Ζαλίγκα=  κουβαλάω ζαλίγκα/ στην πλάτη

Ζλάπ= αγρίμι

Ζιχλιμίρς= αρρωστιάρης

 **********

Ξιφτέρ= Έξυπνος και γρήγορος στην σκέψη (γρήγορος  σαν το γεράκι Ξεφτέρι)

Ξινταφιάζου= διαλύω, ξεφτιλίζω

Ξουθιός (ο Θεός)= η ευχή σε κάποιον που  φτερνίζεται, βήχει, πνίγεται, σκοντάφτει και πέφτει...

*********

Θειάκου = Θεία, Θείτσα

θράκα= Τα κάρβουνα στην φωτιά

*********

Ικιός=εκείνος

Ιλγιά= Λυγιά, είδος φυτού θάμνος

*********

Καρδιλάγγους= Λάρυγγας

καρκώθκα= πνίγηκα, μου έκατσε κατι στον λαιμο

Κάκου=θείτσα

Καλουσκέρσα=  δοκίμασα, απόλαυσα ( κυρίως για τα οπωρικά)

Καπτσάρ=  ακόλουθος

Κάρνα (ιτ)= κάρβουνα

Καρπουλόι= Καρπολόγι. Είδος τσουγκράνας που μαζεύει καρπούς ( όπως καλαμπόκι…)

Καστραβέτσj (σλ)= αγγούρι

καθάριο= Λευκό αλεύρι. Λευκό χωμί

Κατσίνα= Κόπρανα αλόγων.  γιδιών , προβάτων, γελαδιών…

Κόρθους=  γωνία ψωμιού

Καταής= κατάχαμα/ καταγής

Κότσιαλου= το καλαμπόκι όταν του βγάζουμε τα σπόρια ( προσάναμμα για την φωτιά, για τον φούρνο κ.λ.π)

Κόκοτας(τρ)= πετεινός

Κούμπλα= κορόμηλα

Κουρκούτ(τρ)= ( κρέμα απο καλαμποκάλευρο)

Κούσιαλου= γέροντας, πολύ ηλικιωμένος

Κίκαρ(ελ)=φλυτζάνι(τρ)

Κιρασj+ Κεράσι

Κριάρ= αρσενικό πρόβατο

Κασάρ= αγροτικό εργαλείο που κόβει χόρτα και κλαδιά δένδρων

Κουσσιά (σλ)=εργαλείο που κόβει τα χορτάρια

Κραμποκούκι= ψωμί ψημένο στην θράκα ( οχι μέσα σε ταψί)

Κουσίζj= κόβει χορτάρια με την κοσιά

Κουσσή= τρεχάλα

Κουσσιεύου= τρέχω

Κούτ-Κούτ (ή κούτα -κούτα)= μαυλίζω το σκυλί ( μαυλίζω=  φωνάζω, προσκαλώ  προσελκύω το σκυλί και την γάτα πς-πς)

κούρνα -κούρνα= κλήση στις κοτες να κουρνιάσουν την νύχτα

Κοκοτσέλj(σλ)= μικρός πετεινός/κόκορας

Κουρασίδα (ελ)= το ανώριμο/ πράσινο πεπόνι

Κουντράω= κουντράω-κουτουλάω

Κουτσιλιά= κόπρανα πουλιών

Κτσιούμπας= Βλάκας

Κωλοφωτιά= Πυγολαμπίδα

 *********

 

Λαϊνα= μεγάλο και μικρότερο πήλινο δοχείο , πιθάρι, που φύλαγαν λάδια, κρασιά, μέλι…!

Λάϊου= μαύρο ( πρόβατο)

Λάρουσι/  δεν Λαρώνς( ελ)= μην μιλάς (ίσως απ ΄το χαλάρωσε)

Λίμπα= Μπωλ φαγητού πήλινο

Λιμαριά(ελ)= τα λουριά που βάζουμε στον λαιμό του αλόγου

Λόβα=  επιδημία, αρρώστια . Αφορά κυρίως τα φυτά. «Έπεσε λόβα».

Λόβα= το παλιοκόριτσο

Λούφα, Λούφασμα=  απόκρυψη ( λουφάζω)

Λούτα(σλ.) =τρελή ( Λούτιασα=τρελάθηκα, χάζεψα)

Λυγκιάζου- Λύγιασμα= Λύγκιασμα είναι ο λόξιγκας

 *********

Μαστραπάς= Υδροδοχείο (κανάτα)

Μαλάζω= πιάνω, ακουμπάω

Μαξούμ(τρ)= μικρό παιδί, μωρό

Μαργώνω-μάργωσα= κρυώνω, κρύωσα

Μαστάρ= Μαστός των ζώων

Ματσιάζω(ιτ)= πλακώνω. λιώνω , ισοπεδώνω

Ματσιασμένο=πλακωμένο, λιωμένο (φρούτο)

Ματσjλαου, ματσούλjζμα (ιτ)= Μασάω

Μαυλίζω= καλώ, γητεύω-προσελκύω τα ζώα

Μισάλj= τραπεζομάντηλο

Μόχαλο= κοτρώνι, μεγάλη πέτρα

Μπακούλα= σακούλα / σάκενα λινή

Μπάκακας/μπακακάκj (ελ) = βάτραχος

Μπακανιάρκο= αδύνατο, καχεκτικό με πρησμένη κοιλιά ( μπάκα=στομάχι)

Μπάκα= σακούλα ( στομάχι)

Μπακαφούσκας=χοντρός και δυσκίνητος

Μπλάνα= χωμάτινος βώλος, σκληρός  ( που σχηματίζονταν κυρίως με το όργωμα)

Μσιάκα (σλ)= μεγάλος βάτραχος που πίνει γάλα και αίμα από τα γιδοπρόβατα

Μπλάρ(λατ)=μουλάρι, ημίονος

Μπλίκοκα (ελ)= μελίκοκα

Μπλιτσιανάου= παίζω στο νερό

Μπλιέτσιου= γυμνό

Μπούφους= Χαζός

Μπούζα= πρόσχωση ποταμού

Μποτσjκα= μεγάλη αγριοκρεμύδα

Μισμέρω(ελ)= (μαύρος σέρσεγκας που  μπαίνει στα σπίτια τα μεσημέρια τα  καλοκαίρια)

Μπακούλα=Σακί, Σακούλα

Μπρακάτσj= κουβάς  τσίγγινος για νερό απ΄ το πηγάδι

Μπούγλα= Μπουκάλι (μπούγλα μι λάδ, μπούγλα μι κρασί...)

Μσκάρ= Μοσχάρι

Μουλαίμκου= Ήσυχο, μετρημένο, καλοπροαίρετο άτομο

Μπούλας – Σάκιας- Τάκιας, Μάκιας, Γάκιας κ.λ.π., χαϊδευτικά ονομάτων που στην  άλλη Ελλάδα απαντώνται ως Μπούλης, Σάκης, Τάκης, Μάκης…

Μούρκος= Μαύρος , βρόμικος, λασπωμένος

 *********

Νέσπλα- Νισπλιά (ιτ)= Το Νέσπουλο-φρούτο

Νίλα= καταστροφή ( να σι κοβ η  Νίλα= να σε συνθλίβει η καταστροφή), έπαθα Νίλα

Νουγάου-νουγάς =  (νοώ- νοείς). Δεν καταλαβαίνεις = δέν νουγάς; 

Νταγκλαράς (τρ. Ντάγκ = Βουνό)= ψηλός σωματώδης

Νταγκλιά= κλωτσιά

Ντιρέκj= Ψηλός σωματώδης 

Ντιρλιέκj- Ντιρλκικώθκα= χόρτασα, παράφαγα, φούσκωσα απο το φαί και το πιοτό.

Ντχάλα- Ντχάλj= Διχάλα

Ντράβαλου= φασαρία, θόρυβος

Ντρουβάς= σακούλα, τσάντα(τρ)

 ********

Ξύκj= Να γίνουμε ξύκj, να ετοιμαστούμε

Ξυθαλj=( ξύλο  ή σίδηρο που σκαλίζουμε την θράκα και την φωτιά)

Ξιμπλιτσιώθκα/ Ξιμπλιέτσιωτους = Ξεντύθηκα/ ξεντυμένοι, ξεβράκωτοι, γυμνοί

Ξιμουτόχου= εξεπίτηδες

 ******

Ουρμνεύω= Συμβουλεύω, Ορμήνια - Ουρμήνια= Συμβουλή

΄Ομπιου= πύον

*******

Πατάκα= πατάτα

Παρασάνταλο(ελ)= άσχημο/ κακομούτσουνο/ κακοφτιαγμένο

Παρασκαλjσα+ στραμπουληξα(ιτ).

Παρασκαλjζμένου= στραμουληγμένο

Πιταστή(ελ)= λαγάνα

Πιδιλόγα=στρογγυλό μαξιλάρι, υφασμάτινο, που έβαζαν στο κεφάλι τους οι γυναίκες, για να κουβαλάνε διάφορα βαριά αντικείμενα. Ώστε να μην ακουμπάνε στο κεφάλι τους και τις  πληγώνουν, αλλά και για ισορροπία του αντικειμένου. 

Παραγλιπιά= ζήλεια/ (γλιέπω=βλέπω)

Πατσιαλό= στραβό

Πγάδ= πηγάδι

Πλί-= πουλί

Πθινά=πουθενά

Πιρδικλώθκα (ελ)= τρίκλισα. Πιρδικλωσιά= τρικλοποδιά. Περδικλώνω τ΄ άλογο= του δένω τα μπροστινά πόδια μεταξύ τους,  για να μην απομακρύνεται.

Πυροστιά= Πύρ και εστία. Το σιδερένιο τρισκελές  βάθρο στο οποίο έβαζαν γάστρες και κατσαρόλες να βράσουν το φαγητό. 

Πιτρουσιά (γιένιτι)= (Πετρωσιά= πολυκοσμία

Πουριά-ποριά=πόρτα,= πόρος, πύλη, είσοδος

Πουσjνάδια=Τριμένα δημητριακά  για τις κότες.

πς, πς = έτσι μαυλίζουν τις γάτες

πουλj -πούλj= καλώ, μαυλίζω τις κότες

*********

Ρικάζου- Ρέκασμα= φωνάζω τρομαγμένα

 Ρημάδ=αυτός που τριγυρνάει άσκοπα. Ο μοναχικός/'η/ό

Ρημένο= έρμο, έρημο

Ροβολάου= κατηφορίζω

Ρόκα=καλαμπόκι  ή  το αδράχτι μου μετατρέπουμε το μαλλί των ζώων σε κλωστή

Ρούπωσα-= χόρτασα ( αρούπουτους=αχόρταγος)

 **********

Σαλαμίδ(ελ)= μικρή σπιτική σαύρα

Σαούρα= ησυχία απόλυτη

Σιάβαρα(ελ)= σκουπίδια  από φυσικές ύλες

Σιαμουρλός=χαζός

Σκανιάζω= ( σκάνιασα)=, στενοχωριέμαι

Σκούπρα(ελ)= σκουπίδια από φυσικά  και από τεχνητά υλικά (όπως  αποφάγια, πλαστικά…).

Σαρμανίτσα (σλαβ)= παραδοσιακή κούνια μωρών. Σαρμά+νίτσα

Σπλιτζάρ(τρ)= σπουργίτι

Σιαπέρα= κατά πέρα

Σjαπιρένιου=αχρηστο

Σιτζίμ= λεπτή τριχιά/σχοινι.

Στιφανούδ(ελ)= καρδερίνα

Σιούτου= ζώο (πρόβατο)  χωρίς κέρατα

Σιρσέγκj=  είδος μεγάλης σφήκας. Σερσέγκι

Σjκουτίκια= Τα ρούχα που ντύνουν  τον νεκρό

Σήκουμα= Η πομπή του νεκρού προς την εκκλησία και το νεκροταφείο

Σκλιέτζας=(λεπτός σαν κλαδάκι)

Σκλιέτζα= λεπτό κλαδί με το οποίο παίζαμε το παιγνίδι  «σκλιέτζα»

Σκαμνιά(ελ)= Μουριά

Σκιαζούρς=  αυτός που σκιάζεται/ ο  δειλός

Σκουτιρίτσα(σλ)= πρασινόσαυρα / και άλλες σαύρες γενικά

Σάισμα(σλ)=   σκέπασμα φτιαγμένο από γίδινο μαλλί

Σκλί= Σκυλί

Σκτί= Ρούχο, φόρεμα

Σσκουτίκια= Τα σκτιά (ρούχα) που βάζουν στον νεκρό για το Σήκωμα ( κηδεία) . Τουν σήκουσαν τον πιθαμένου!

Σπληνιάρκου(ελ)=αγίνωτο, ανώριμο καρπούζι (σπλήνα)

Στέρφου= ζώο (πρόβατο γίδα…) που  δεν γέννησε και δεν παράγει γάλα.

Συγιρίζου– συγιρστούμι= τακτοποιώ/ τακτοποιηθούμε

Σουργούν(τρ)=  Ντροπή,  έγινα/ες περίγελος, ξεφτιλίστηκα/ες…

Σιούτου= ζώο χωρίς κέρατα

 ***********

ταρνανιζω= αποκοιμίζω με τραγούδια και κούνημα το μωρό

Ταρνανά= τραγούδια αποκοιμίσματος μωρών

Ταράφ=Σόι, γενιά, συγγενολόι

Τέτζιρ= είδος κατσαρόλας για  φωτιά με ξύλα

Τηράω/τήρα= κοιτάζω/κοίτα

Τσιάφ= πρωινός παγετός, που φαίνεται πάνω στα φυτά, τους χειμωνιάτικους μήνες

Τσιαλαφούτ(σλ)=  τυρί από πρωτόγαλα

Ταισάρ(ελ)= το σακούλι με το κριθάρι που βάζουν στο στόμα του αλόγου. Το ταΐζουν.

Τσαρπάλj(ελ)= σκληρό κι άκαμπτο  παπούτσι. Τσαρούχι. Αυτός που κλωτσάει άσχημα (στο ποδόσφαιρο)

Τσάχαλου= σκουπιδάκι

Τζιώρας= Χαζός

Τσατσάρα(σλ)= χτένα

Τσουρέπ(σλ)= κάλτσα

Τζούφιος= κενός/άδειος/ άσφαιρος/ ανίκανος

Τζιουμακj= μαγκούρα, μπαστούνι

Τιλιεύου, δεν τιλιεύισι = υποφέρω, δεν υποφέρεσαι 

Τλούπα/ Τλουπουτός= μαλιά κουβάρι, μαζωμένος σαν κουβάρι, κοντός.

Τλπώς=Σκεπάσου

Τραπέτσj= «ξύδι», ξινό φρούτο, όπως τα κορόμηλα

Τσικλίζω- τσικλάω= σκίζω

Τράου= κοιτάζω, τηράω

Τριχιά= σχοινί χοντρό

Τραγαζίκα= δερμάτινο ασκί

Τσαμπνάου, τσαμπνάς= μιλάω ακατάσχετα και λεω βλακείες (απο την τσαμπούνα- ξύλινο όργανο πριν το κλαρίνο)

Τσίγγανος=  ο δύσκολος στο φαί

Τσιότσιο= λίγο

Τσίτωμα= χόρτασμα

Τσιγκριάνα=Τσουγκράνα

Τσια(γ)ούλj= κάτω σιαγώνας, μετφ.ο άνθρωπος που μιλάει πολύ/ακατάσχετα. Που δεν κλείνει στόμα. (Μάλλον απο τα αμερικάνικο Τζιάουλ=  σαγώνι- μασάω)

Τσιατάλj= κομμάτι, διαλυμενο νσε κομματάκια...

Τσιουτσιούρξα, τσιτσιρίζω= έτρεμα, τρέμω

Τσιουτσιουρίζj = το τσίριγμα, το λάδι στο τηγάνι.

Τσιότσιο= λίγο

Τσιουκλατστά (αυγά)= Ομελέτα 

Τσιοκj (τρ)= σφυρί 

Τσιόκαλο= πετρούλα, κομμάτι σπασμένης πέτρας

**********

Φασκιά/ φάσκιωμα= τύλιγμα του μωρού ή του νεκρού με λουρίδες λευκού υφάσματος.

Φακιόλις= το πόπ-κόρν

Φιλιρούδ=  σχισμένο ύφασμα

Φνίκj= σκώρος

Φουρδάκλα= Φουσκάλα στο δέρμα

Φουρδουκλιάσκα= άναψα, κάηκα,  κατακοκκίνησα στο δέρμα

Φλώρος =ξανθός (έχων μαλλιά  χρώματος  χρυσού=φλουρί-φλώρος)

Φλοκάτα= σκέπασμα από  πρόβειο μαλλί,  με κρόσσια

Φαρφατιάζω= μουλιάζω

Φόντις- Φόνταν= όταν

Φουστήρας= Σοφός και Έξυπνος (Φωστήρ= Αστέρι που έχει δυνατό  φως)

 **********

Χάβδα= ανοιχτά σκέλη

 Χαζίρ και χαίρ (τρ)= να γιένουμι χαζίρ, να ετοιμαστούμε, να τακτοποιηθούμε

Χαλιεύου= ζητάω, ψαχνω

Χαψιά= καταψιά, εκ του χάφτω, καταπίνω- καταψιά

Χνέρ= χουνέρι,  κακοπάθημα

χτικιό=φυματίωση

 χούι = συνήθεια

χουιάζω= μαλώνω

*****

 

 ψώμωμα= ωρίμανση (ψώμωσε)

 

 

ΧΡΥΣΟΦΟΡΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΟΥ ΚΟΜΠΟΤΙΟΥ

 ΧΡΥΣΟΦΟΡΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ   ΣΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΟΥ ΚΟΜΠΟΤΙΟΥ.

ΚΥΡΙΩΣ   ΒΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΓΕΦΥΡΑΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΕΩΣ ΑΝΑΚΑΤΕΜΕΝΑ ΜΕ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΦΛΥΣΧΗ (΄Ερευνα του Πολυτεχνείου Κρήτης 2003 και της σχολής Γεωλογίας του πανεπιστημίου Πατρών 2014).

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΠΡΟΣΧΩΜΑΤΙΚΟ ΧΡΥΣΟ, ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΨΗΓΜΑΤΩΝ, ΜΕ ΜΕΓΕΘΟΣ 5-1000 μm

Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα   κι ελπιδοφόρα κοιτάσματα Χρυσού στην Ελλάδα και εντοπίστηκε  βασικά σε δυο τομές  κατά μήκος της κοίτης του ποταμού του Κομποτίου. Πιθανότατα εκτείνεται  σε μεγάλη έκταση προς Μεγάρχη και Πέτα

TA ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ  ΘΑ ΑΠΟΔΩΣΟΥΝ ΜΟΝΟ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗ.(κοσκίνισμα χώματος κατά τόνους).  Ο Χρυσός εδώ απαντάται αυτούσιος σε κόκους κι όχι αναμεμειγμένος με άλλα μέταλλα. Πράγμα που, δεν χρειάζεται χημική επεξεργασία, όπως γίνεται στην Χαλκιδική, που θα ηταν επιβαρυντική για το ποτάμι και το περιβάλλον. Είναι ενα τεράστιο πλεονέκτημα για την  οικολογική του εκμετάλλευση.

 ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ. (ΒΑΛΤΕ  ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΣΤΟ GOOGLE  ΚΑΙ ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ).

     https://www.researchgate.net/profile/Avraam-Zelilidis/publication/265287002_Chartographontas_ta_oria_tes_Elpidas_Synkentroseis_chrysou_se_psammites_pou_domoun_kai_emphanizontai_se_perioches_tes_Epeirou/links/5407280c0cf23d9765a83c17/Chartographontas-ta-oria-tes-Elpidas-Synkentroseis-chrysou-se-psammites-pou-domoun-kai-emphanizontai-se-perioches-tes-Epeirou.p

Ρωτάμε την ΤΝ chat GPT.                                                                       Τι  γνωρίζετε για το κοίτασμα χρυσού στο Κομποτι Άρτας;

Το ChatGPT είπε:

Στην περιοχή του Κομποτίου Άρτας έχουν εντοπιστεί σημαντικές συγκεντρώσεις προσχωματικού χρυσού, καθιστώντας την περιοχή μία από τις πλέον ελπιδοφόρες στην Ελλάδα για την εξόρυξη του πολύτιμου αυτού μετάλλου. Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν από το Πολυτεχνείο Κρήτης και το Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, εστιάζοντας κυρίως στην κοίτη του ποταμού βόρεια της γέφυρας του Πλατέως, όπου εντοπίστηκαν δύο βασικές τομές με υψηλές συγκεντρώσεις χρυσού .Academia

Ο χρυσός στην περιοχή αυτή απαντάται σε μορφή ελεύθερων ψηγμάτων, με μεγέθη που κυμαίνονται από 5 έως 1000 μικρόμετρα, εντός ιζηματογενών πετρωμάτων του φλύσχη. Αυτό το χαρακτηριστικό επιτρέπει την εξόρυξη του χρυσού χωρίς την ανάγκη χημικής επεξεργασίας, καθιστώντας την διαδικασία πιο φιλική προς το περιβάλλον σε σύγκριση με άλλες περιοχές, όπως η Χαλκιδική .Academia+1kompoti-artas.blogspot.com+

Οι γεωλογικές μελέτες υποδεικνύουν ότι τα χρυσοφόρα στρώματα πιθανόν εκτείνονται προς τις περιοχές της Μεγάρχης και του Πέτα, υποδηλώνοντας την ύπαρξη ενός ευρύτερου κοιτάσματος. Η αξιοποίηση αυτών των κοιτασμάτων απαιτεί βιομηχανική κλίμακα εκμετάλλευσης, όπως η κοσκίνιση μεγάλων ποσοτήτων εδάφους, για να είναι οικονομικά βιώσιμη 

Για περισσότερες λεπτομέρειες, μπορείτε να ανατρέξετε στην επιστημονική εργασία που δημοσιεύτηκε στο ResearchGate, η οποία παρέχει εκτενή ανάλυση των γεωλογικών και μεταλλευτικών χαρακτηριστικών της περιοχής .ResearchGate

 Ο ΟΣΜΑΝ ΚΙ Ο ΠΕΤΡΟΣ. ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ 700 ΣΥΝΕΧΗ ΧΡ΄ΟΝΙΑ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ.

Στέφανος Σωτηρίου.

Μια εκλαικευμένη ιστορία του διαρκούς και βίαιου εξισλαμισμού και εκτουρκισμού του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας και της Θράκης, απο την πρώτη κιόλας μέρα που οι Καγί (αργότερα Οθωμανοί Τούρκοι) πάτησαν το πόδι τους σε αυτήν.

 

*   Το βιβλίο βρίσκεται σε ΟΛΑ τα βιβλιοπωλεία. Κι εκεί που λείπει, θα σας το φέρουν αν το παραγγείλετε με τον Τίτλο και  το όνομα του εκδοτικού οίκου.

 ΜΝΗΜΟΝΙΑ-ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΚΑΙ    Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΠΟΤΑΙΩΝ ΣΤΟ : ΓΙΑΤΙ ΠΤΩΧΕΥΣΑΜΕ; Ο Μπάρμπα Χρήστος!

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΡΩΤΗ:  Οι μεροκαματιάρηδες κι ο συνταξιουχος αστυνομικος Μπαρμπα Χρήστος στο καφενείο της πλατείας!

Δυο χιλιάδες δώδεκα (2012),  εορτή των  Φώτων. Μετά τον Αγιασμό στην γέφυρα στο γήπεδο, γύρισα με ένα φίλο μου να πιούμε ένα καφέ στην πλατεία στο καφενείο της Δήμητρας Τατσιοπούλου. Βαγγέλης Σεργιάνης, Βαγγέλης Κολοβός, Βασίλης Μούτσιος, Τάκης Μανιώτης κι εγώ.  Έρχεται κι ο μπάρμπα Χρήστος…, συνταξιούχος αστυνομικός.

Θέμα των ημερών οι περικοπές των συντάξεων και των μισθών, που απαιτούσε η Ε.Ε.  ως όρο δανειοδότησης μέσω των μνημονίων.

Η κουβέντα κάνει κύκλο, λέει ο καθένας την γνώμη του για την κατάσταση και φτάνουμε στον μπάρμπα Χρήστο.

-Εμένα να δεις τι μου έκαναν, λέει σπαραξικάρδια.  Με λιάνισαν, με τελείωσαν. Εσείς δεν πάθατε  τίποτε μπροστά σ΄αυτό που έπαθα εγώ!!!

-Έπαιρνα τώρα τα Χριστούγεννα μαζί με την γυναίκα μου (ήταν δημόσια υπάλληλος κι εκείνη)  από 3.000 μισθό και 3.000 το δώρο ο καθένας. Σύνολο 12.000 €.

- Και που λέτε μας έφτασαν;

Που, βρε Χρήστο, ρώτησε κάποιος;

Στο μισό, απαντάει εκείνος. Μόλις 6.000 €.  Με τσάκισαν σας λέω. Με κατάκλεψαν!

-Να σε ρωτήσω ρε θείο Χρήστο, του λέω εγώ.  12.000 είναι ο ΕΤΗΣΙΟΣ μισθός ενός εργάτη σε εργοστάσιο, ή ενός υπαλλήλου σε ιδιωτική επιχείρηση. Έπαιρνες τόσα λεφτά;

-Αμ΄ τι Στεφανάκη. Γι΄αυτό σου λέω ότι  με κατέκλεψαν. Μου πήραν τα μισά λεφτά!!!

Οι άλλοι άκουγαν οργισμένοι και λυπημένοι ταυτόχρονα. Ήθελαν να σταυροκοπηθούν, μα δεν το έκαναν για να μην τον προσβάλουν.

Τόσο χοντρόπετσος,  τόσο θρασύς, τόσο αναίσθητος άνθρωπος, να του λες ότι ο υπάλληλος του Ιδιωτικού τομέα  παίρνει σε ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ, όσα αυτός σε ένα μήνα κι αυτός να συνεχίζει  να  κλαψουρίζει για να προκαλέσει οίκτο  γι΄αυτό που (δήθεν) έπαθε, σε βιοπαλαιστές που τον άκουγαν και που  ζούσαν με ψίχουλα !

Ανθρωπος  να τον δέσεις ανάποδα στον πλάτανο της πλατείας, να τον  μαστιγώνεις και να του φωνάζεις: Φερε πισω τα κλεμένα ρε π@ύστη!!! Κι αυτόν κι όλους τους πάρα πολλούς  του συναφιού του στο Κομπότι και φυσικά σε κάθε Κομπότι της Ελλάδας! Επαναστατικώ δικαίω! (Και μετα σε κάποιους έφταιγε ο Σοιμπλε και η Μέρκελ!).

 ***

Εν κατακλείδι: Ο άνθρωπος αυτός, ο Χρήστος , έδωσε την απάντηση  στο γιατί πτώχευσε το ελληνικό κράτος.   Που δανείζονταν κάθε χρόνο δεκάδες δισεκατομμύρια για να πληρώνει μισθούς και συντάξεις των Δημοσίων υπαλλήλων. Τέτοιους μισθούς που ανέφερα μάλιστα!

Γιατί το έκανε αυτό;  Διότι  οι Δημόσιοι υπάλληλοι και οι συνταξιούχοι του Δημοσίου, αποτελούσαν το 41% του συνόλου των Ελλήνων πολιτών. (Βάλε και μερικούς στενούς συγγενείς), ήταν αυτοί που ΑΝΈΒΑΖΑΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΒΑΖΑΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ.  

 Αυτοί που δικαίωσαν την φράση του Πάγκαλου,  «μαζί τα φάγαμε. Εμείς σας διορίζαμε κι εσείς μας ψηφίζατε», την μοναδική αλήθεια που έχει ειπωθεί σε αυτό τον τόπο για την κατάντια που βρίσκεται!

 ***

* Σήμερα οι μισθοί στο Δημόσιο, για τους νέους υπαλλήλους, έχουν μειωθεί αρκετά.   Ωστόσο έφτασε μια καραντίνα του Κόβιντ, να  αναδείξει το νέο σκάνδαλο. Όλοι οι υπάλληλοι του ιδιωτικού τομέα σε αναστολή εργασίας με 534 € επιδότηση ανά μήνα και οι δημόσιοι υπάλληλοι με πλήρη μισθό, εργαζόμενοι εκ περιτροπής ή καθόλου!!!

*Και οι συντάξεις; Στις ΔΕΚΟ παραμένουν σκανδαλωδώς τεράστιες. Στην ιδιωτική πλέον ΔΕΗ ξεπερνούν τις 2.500 € τον μήνα, με χρηματοδότηση από το δημόσιο φυσικά, με ποσά των 600.000.000€ κάθε χρόνο. Στο υπόλοιπο δημόσιο 1.080 € ο μ. ορος σε σχ΄σεη με τον Ιδ. τομέα όπου είναι 680 € ο μ.όρος!

                                *****

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΕΥΤΕΡΗ:

Ο Γ.Α. ήταν από την Κώ της Δωδεκανήσου. Μόλις 500 μέτρα απέναντι από την Τουρκία. Είχε 9 παιδιά ανήλικα. Διατηρούσε στο χωριό του ένα μαγαζί, από το οποίο ζούσε την οικογένεια του. Μοίρα σκληρή όμως  χτύπησε με ανίατη ασθένεια   την οικογένεια του και το μαγαζί δεν δούλεψε ένα χρόνο.  Και μαζεύτηκε  το απλήρωτο  ρεύμα  (είχε ψυγεία επαγγελματικά στο μαγαζί) σε 9 χιλιάδες.

Ο Γ.Α. Θέλησε να το πληρώσει το χρέος  για να ξαναδουλέψει το μαγαζί του.

Και  ζήτησε  και από τον πάτερ Νικόδημο Μπιλάλη κάποια βοήθεια, για να μπορέσει να πληρώσει την ΔΕΗ και να ξαναβάλει το ρεύμα.   Κι ο πάτερ Νικόδημος του διέθεσε 4.500 € για την επανασύνδεση, ενώ  το υπόλοιπο χρέος αναλάμβανε να το πληρώνει ο ίδιος από τις εισπράξεις του μαγαζιού, σε δόσεις.

Κι ανέλαβα εγώ λοιπόν τα διαδικαστικά στην Αθήνα και  πήγα  στην ΔΕΗ (Αριστείδου) να κάνω την ρύθμιση. Την έκανα. Και την επόμενη το πρωί ξαναπήγα να πληρώσω τα 4.500 χιλιάρικα για να ξεκινήσει το ρεύμα.

Τότε  όμως  μου έβγαλαν στην ΔΕΗ  νέο λογαριασμό. Ήταν λέει κι ένα πρόστιμο, που δεν το είχαν δει την προηγούμενη μέρα,  διότι ο Γ.Α. έκανε επανασύνδεση στο ρεύμα  μόνος του, κάτι που θεωρείται  "ρευματοκλοπή".

Τηλεφώνησα αμέσως στον  Γ.Α.  και τον ρώτησα. Πράγματι μου είπε. Ηρθαν ξαφνικά  δυο Πακιστανοί με ένα Έλληνα επικεφαλής και  μου έκοψαν το ρεύμα. Παρακάλεσα τον Δ/ντη της ΔΕΗ Κω, να μου δώσουν λίγες μέρες να αδειάσω τα ψυγεία, όπου είχα πολλές χιλιάδες εμπορεύματα, μην καταστραφώ εντελώς, αλλά μου είπε ότι δεν μπορεί, τον ζορίζουν από την Αθήνα. Κι έτσι επανασύνδεσα το ρεύμα μόνος μου για  μερικές μέρες, ώσπου να δώσω το εμπόρευμα σε άλλους επαγγελματίες, να μην χαλάσει.

 Τώρα όμως η ΔΕΗ με το νέο χρέος που έφτανε τις 11.000 €, ζήταγε άλλη  προκαταβολή, 7.000€ κι όχι 4.500 όπως πριν, και τα υπόλοιπα τα ήθελε σε  4 δόσεις κι όχι σε 10 που ήταν τα προηγούμενα. Η  ρύθμιση  σε όσους είχαν κάνει  ρευματοκλοπή ήταν πιο αυστηρή,  μου είπαν στην ΔΕΗ!

Έφυγα από  την Αριστειδους  προβληματισμένος. Και όλως τυχαίως συναντώ λίγα μέτρα έξω από την ΔΕΗ, τον Θύμιο Ζιαμπράκο. Χωριανός, από την Λιμίνη (η μάνα του από το Κομπότι, Βρακοτσιώλη), που ήταν  για πολλά χρόνια ιδιαίτερος στο γραφείο του Βουλευτή και  Υφυπουργού Υγείας, Γεωργίου Παπαγεωργίου!

Α, μου λέει ο Θύμιος, μόνο ένας μπορεί να  βοηθήσει. Ενας δικός μας!  Μπα, του απαντώ. Όχι, θα πάμε μαζί να τον δούμε να του μιλήσουμε, επέμενε ο Θύμιος.

Άσε, θα πάω κάποια στιγμή μόνος μου, του απάντησα, αφού τελικά με έπεισε ο Θύμιος ότι θα ήταν καλό να πάω να τον δω.

Την επόμενη λοιπόν ξεκίνησα για τα γραφεία της ΔΕΗ. Με σταματάει στην είσοδο ο Φύλακας. Θέλω να δω τον τάδε, του απάντησα. Ξέρετε, ο τάδε είναι σε σύσκεψη, μου απάντησε. Θα αργήσει. Καλά θα ξαναέρθω προς το μεσημεράκι του απάντησα. Τι τον θέλετε τον τάδε, με ξαναρωτάει ο φύλακας; Φίλος, μια καλημέρα πέρασα να του πω και να τον ρωτήσω κάτι… Α μάλιστα, μου λέει τότε  ο φύλακας. Ελάτε ένα λεπτό  μαζί μου.

Με έβγαλε στην κεντρική πόρτα  και μου έδειξε με το χέρι; Το βλέπεις εκείνο το κτήριο με τα φιμέ τζάμια στα 200 μέτρα; Ε, στο ισόγειο είναι ένα καφενείο. Εκεί θα τον βρεις.

Πηγαίνω προς το καφενείο. Και βλέπω τον άνθρωπο που έψαχνα.  Ήταν με δυο φίλους του και πάνω  στο τραπέζι 3 με 4 μπουκάλια Αμστελ.

Χαιρετάω και πλησιάζω στο τραπέζι.

Α, καλώς τον. Πως από δω; με καλοσωρισε χαρούμενα.

Να, ήρθα γι΄αυτό και γι αυτό το θέμα. Ο άνθρωπος χρειάζεται επειγόντως ρύθμιση, να πληρώσει με δόσεις   για να ξαναπάρει ρεύμα και να θρέψει τα 9 παιδιά του.

Εκείνος συνοφρυώνεται. Άκουσε φίλε μου, μου λέει. Δεν θα το κάνω. Πρώτον γιατί δεν θέλω να στιγματιστώ ότι βοηθάω ένα αλήτη που έκλεβε την ΔΕΗ  (ρευματοκλοπή). Τον διέκοψα. Μα  δεν πρόκειται για  αλήτη ούτε για  κλέφτη. Αρρώστια έπεσε την Οικογένειά του κι έκλεισε την επιχείρηση του. Πλήρωνε γιατρούς και δεν μπόρεσε να πληρώσει το ρεύμα. Και δεύτερον στην Ελλάδα με το Δημογραφικό, άνθρωπο με 9 παιδιά, στην Κω μάλιστα, 500 μέτρα από την Τουρκία… Με διακόπτει και μου ξαναλέει. Άκουσε να σου πω φίλε μου κι άσε το Δημογραφικό στην άκρη.

Εδώ που κάθομαι με τους συναδέρφους καμιά φορά, όταν κάνουμε κανένα διάλλειμα από την δουλειά, περνάνε συνεχώς αυτοί οι μετανάστες. Βλέπεις τον άντρα μπροστά με το τσιγάρο στο στόμα κι από πίσω την γυναίκα έγκυο, με άλλο μωρό στα χέρια και 4-5 κουτσούβελα  ακόμα να τρέχουν   από πίσω. Και λέμε: Καλά, αυτοί τις γυναίκες τις έχουν μόνο για τον πούτσο!  Κι έρχεσαι εσύ να μου πεις για Δημογραφικό και παραμύθια, να βοηθήσω έναν αλήτη που έκανε παρτυ στην πλάτη της ΔΕΗ. Έναν που έκλεβε ρεύμα… Μα έχει 9 παιδιά, τον διέκοψα.

Δεν  κάνω εγώ χάρες σε ανθρώπους που έχουν την γυναίκα τους για τον πούτσο  κι άσε τα παραμύθια για  το Δημογραφικό και της κάνουν 9 παιδιά και κλέβουν ταυτόχρονα την ΔΕΗ, με διέκοψε εκείνος.

Εντάξει απάντησα, ευχαριστώ πολύ, σηκώθηκα κι έφυγα ντροπιασμένος. Ενημέρωσα τον π. Νικόδημο. Κατά λέξη. Με το «Ν» και με το «Σ» που λένε.  Ενημέρωσα και τον άνθρωπο στην Κω.

Ο άνθρωπος  αυτός στην Κώ,  τότε  την έκοψε εντελώς την ΔΕΗ. Του δώσαμε τα χρήματα κι αγόρασε μια γεννήτρια αρχικά κι αργότερα έβαλε  φωτοβολταικα κι άνοιξε ξανά το κατάστημα του.

Η ΔΕΗ αργότερα  πτώχευσε(΄?),  διότι την ροκάνισαν οι πολιτικοί και οι συνδικα-ληστές (που μαζί την έφαγαν κατά την σωστή ρήση του Παγκάλου. «Μαζί τα φάγαμε. Εμείς σας διορίζαμε κι εσείς μας ψηφίζατε»!). Ανθρωποι σαν αυτόν που ζήτησα την βοηθειά του, έπαιρναν μεχρι και 10.000 μισθό τον μήνα, για να καθονται !!! Αλλά παρότι πτώχευσε η ΔΕΗ, εξακολουθούσε  κι εξακολουθεί να δίνει  μισθούς πολλών χιλιάδων και συντάξεις επίσης χιλιάδων (ακούς σήμερα για σύνταξη 2.500 και 3.000 €  !!!) , με χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό μάλιστα, αφού επιδοτείται ΠΑΡΑΝΟΜΑ (διότι είναι ιδιωτικού δικαίου Εταιρεία  πλέον, θα ΄πρεπε να πληρώνει από το δικό της ταμείο)  με 600.000.000 € τον χρόνο  για να μπαίνουν συντάξεις των 2.500-3.000 € τον μήνα, ακόμα και σήμερα!!! 

ΒΙΒΛΙΟ: ΑΛΛΑΓΗ-ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ  ΤΟΥ                                       ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ.

                               Στέφανου Σωτηρίου.

 

ΕΚΔΟΣΗ ΔΕΥΤΕΡΗ:

Κυκλοφορείται. ΔΟΚΙΜΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ-ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, στην  πιο αληθινή και πραγματική της έκφανση. Τιμή 14 €. Αποστέλεται με κούριερ σε όλη την Ελλάδα και τον κόσμο. Σε όλα τα βιβλιοπωλεία, όλης της Ελλάδος. Εκδόσεις "ΝΟώΝ". www.noonbooks.gr, email: noonbooks@yahoo.gr, καθώς στο τηλ. 6974164834 με sms και εδω στο messager .

********

 Πως η ένδοξη Επανάσταση του 1821 κατέληξε στην δημιουργία , ΟΧΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ, μα ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΟΥ , ΨΟΦΟΔΕΟΥΣ ΜΟΡΦΩΜΑΤΟΣ μορφώματος του Αθηναϊκού κράτους (παρακράτους). Δυο σταγόνες αληθινής ιστορίας και προβληματισμός αν ήρθε επιτέλους η ώρα να γίνει το αθηναϊκό μόρφωμα, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ!

********

Ἕνα ἁπλό τέστ γιά νά καταλάβει ὁ κάθένας τί εἶναι ἡ Ἀθήνα γιά τήν Ἑλλάδα, εἶναι τό παρακάτω: Πάρτε ἕνα χαρτί καί χωρίστε το μέ κάθετες κι ὁριζόντιες γραμμές σέ τετράγωνα. Φτιάξτε 100 τετράγωνα. Καί κατόπιν χρωματίστε μέ χρῶμα δυό από αυτα. Αὐτά τα δυο τετραγωνα ἀντιπροσωπεύουν τό 2% τοῦ συνόλου τῶν τετραγώνων που χωρίσαμε. Αὐτό τό 2% εἶναι ἡ Ἀθήνα στό σύνολο τοῦ ἐμβαδοῦ τῆς Ἑλλάδος. Κι ὅμως αὐτό τό 2% φιλοξενεῖ τό 50% τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ! Ἀσύληπτο! Τό ἀμέσως ἑπόμενο ὑψηλό ποσοστό πού συναντᾶμε σέ κάποια ἄλλη ευρωπαικη πρωτεύουσα, εἶναι τό 28% τοῦ Δουβλίνου τῆς Ἰρλανδίας!Ἁπλά. Δέν μπορεῖ νά ἀναπτυχθεῖ, ΠΟΤΕ, κράτος μέ δομή σάν τῆς Ἑλλάδος! Μαθηματικῶς ἀδύνατον!

                                        *****

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣYΓΓΡΑΦΕΑ

*πολίτης Στέφανος Σωτηρίου, Ιστορικός.

*Έλληνας το γένος.

*Υπηρέτησε 24 μήνες, τους 22 στα παραμεθόρια.

*Έχει λευκό ποινικό μητρώο…

*Ιδιωτικός Υπάλληλος

                                        ******

Α) Μέλος του Δ.Σ. (Γ.Γραμματέας) τού Συλόγου «Άγιος

Νικόδημος Αγιορείτης».

Β) Ιδρυτικό μέλος και τ. μέλος τού Δ.Σ. τού Διορθόδοξου συλλόγου Ἱεραποστολής «Απόστολος τῶν Ἐθνών Παύλος».

Γ) τ. Μέλος τού Δ.Σ. τής «Βαλκανικής Ένωσης Φιλίας».

Δ) Mέλος της “Πανελληνίου Ενώσεως Φίλων των

Πολυτέκνων”, που αποτελεί από το 1969 το μεγαλύτερο

Δημογραφικό «σχολείο» και φορέα αρωγής των απόρων

Πολυτέκνων, για την αντιμετώπιση της υπογεννητικό-

τητας, που αποτελεί τον Νο 1 εθνικό κίνδυνο στην Ελλάδα

του σήμερα.

E) Ιδρυτής τής Επιτροπής πολιτών: «Για την Αλλαγή– Μεταφορά της Πρωτεύουσας τής Ελλάδος».

                `                    ******

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ:

α) 1989-90 «Η Μακεδονία στην Νοτιοσλαβική Ιστορι-ογραφία», εκδ. Ελληνική Ευρωεκδοτική 1991. (Επανέκδοση 2005, Πελασγός).

β) 1991. «Μειονότητες και Αλυτρωτισμός», "Ελληνική

Ευρωεκδοτική", Αθήνα 1991.

γ) 1992. Μπροσούρα για το γιουγκοσλαβικό: «Η

ατελείωτη τραγωδία των Σέρβων» εκδ. Επτάλοφος. (Τα

έσοδα υπέρ των ορφανών του πολέμου).

δ) 1993. «Σέρβοι Νεομάρτυρες 1940-45 και 1990-93,

στα στρατόπεδα συγκέντρωσης». Από κοινού με τον Σε-

βασμιότατο π. Αθανάσιο Γέφτιτς και την Ι. Μονή Αγ.

Τριάδος Κορωπίου, που διαχειρίστηκε τα έσοδα υπέρ των

ορφανών του πολέμου. Εκδ. Αρμός.

ε) 1995. «Έλληνες και Σέρβοι, Ιστορία των Ελλη-

νοσερβικών σχέσεων», βιβλίο που είναι στην προτεινόμενη

βιβλιογραφία του Α.Π.Θ. για τους μεταπτυχιακούς των

Βαλκανικών σπουδών. Εκδ. Αρμός.

στ) 1998. «Οι Βλαχόφωνοι του Ευρωπαϊκού και του

Βαλκανικού χώρου», με πρόλογο του κ. Χρίστου Γκότση,

προέδρου της Ένωσης Βλάχων Αλβανίας και βουλευτή

Κορυτσάς. Πολλά βιβλία, δόθηκαν προς ενίσχυση της

ελληνικής εκπαίδευσης των Βλάχων στην Αλβανία. Εκδ. "Πελασγός".

ζ) 2000. «Το Αλβανικό Εθνικό ζήτημα». Εκδ. "Πε-

λασγός".

η) 2001, «Ο Ελληνισμός της Διασποράς στην Ν.Α.

Ευρώπη». Πανεπιστημιακό σύγγραμμα, για το Ελληνικό

Ανοιχτό Παν/μιο (Ε.Α.Π.).

θ) 2002. «Εθνικό κεφάλαιο και Εθνική Συνείδηση».

Βιβλίο που εξέδωσε μεγάλη εμπορική, τουριστική & κα-

τασκευαστική Εταιρεία και το μοίρασε τα Χριστούγεννα

του 2002, ως εόρτιο δώρο στους συνεργάτες της.

ι) 2004 «Μεγάλη Ελλάδα: Κάποτε Έλληνες- Σήμερα

Έλληνες- για Πάντα Έλληνες», εκδ. Πελασγός, (Έρευνα

για το πως «εξαφανίστηκε» ο ελληνικός πληθυσμός στην

Σικελία και την Ν. Ιταλία).

ια) «Δημογραφικό και Λαθρομετανάστευση». Εκδ.

«Τήνος», Μάρτιος 2007, Αθήνα.

ιβ) Κοσμά του Αιτωλού: ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ!

Μυθιστόρημα - Αφηγηματική βιογραφία: Αφορά την διδαχή:

«Να μην γίνεται εμπόριο τις Κυριακές», που συντάραξε συ-

θέμελα τον κόσμο της εποχής του. Την διδαχή που οδήγησε

τους οικονομικούς ανταγωνιστές των Ελλήνων στο φαλί-

ρισμα και τους Έλληνες σε κυρίαρχη αστική τάξη και κε-

φάλαιο σε όλη σχεδόν την Ευρώπη για τρεις περίπου

αιώνες, μέχρι το 1912-13, και το 1940-45, …Αστική ταξη που

χρηματοδότησε τον εθνικό διαφωτισμό, δημιούργησε την

εθνική συνείδηση, χρηματοδότησε και κύρηξε την επανά-

σταση του 1821, ίδρυσε το νεοελληνικό κράτος, έγινε

ΕΘΝΙΚΗ ΕΥΕΡΓΕΤΙΣ του κράτους αυτού, αλλά αποκλεί-

στηκε στο τέλος απο την ντόπια “ελίτ” της Ρούμελης και

του Μοριά, να ασχοληθεί και να ενισχύσει το κράτος το

οποίο ίδρυσε με το αίμα και το πουγκί τη... Από τις εκδόσεις

Αρμός- Ψηφίδα, 2010.

ιγ) Αλλαγή πρωτεύουσας.

ιδ) Μετέφρασε 5 βιβλία λογοτεχνίας και ποίησης

για τις εκδόσεις: «Ελληνικά Γράμματα», «Εστία» και «Έλ-

ληνική Ευρωεκδοτική».

ιε) Εξέδωσε την έρευνα της Σχολής Ανθρωπογεω-

γραφίας του Παν/μίου Βελιγραδίου: «Εθνική σύσταση του

πληθυσμού της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης».

 Υπο έκδοση " Ο ΟΣΜΑΝ και ο ΠΕΤΡΟΣ" . Αφιέρωμα στα 100 χρόνια απο την Μικρασιατική Γενοκτονία/ Καταστροφη. Η ιστορία της  ΔΙΑΡΚΟΥΣ Γενοκτονίας των Ελλήνων, μέσω του  εξισλαμισμού και εκτουρκισμού,απο την πρώτη μέρα που οι Τούρκοι πάτησαν το πόδι τους στην Μικρά Ασία....

                                        ******

Ο Στέφανος Σωτηρίου ξεκίνησε αρθρογραφώντας

υπέρ μιας νέας πρωτεύουσας από το 1995, σε περιοδικά

όπως η «Ελλοπία», το «άρδην», το «Μανιφέστο», η «Νέα

Πολιτική», η «Αθηναϊκή Πρωτοβουλία» και πολλά άλλα.

Το 2007 πρωτοστάτησε στην δημιουργία της Επιτροπής

Πολιτών για την Αλλαγή Πρωτεύουσας, στην οποία συμ-

μετέχουν λίαν αξιόλογοι σκεπτόμενοι Έλληνες. Τα μνη-

μόνια κατέστησαν δυσχερή την επικοινωνία της Επιτροπής

με τους Έλληνες πολίτες αυτά τα χρόνια, ωστόσο ο

σπόρος σπάρθηκε. Ελπίζουμε χρόνο με τον χρόνο να

καρποφορεί όλο και πιο πλούσια!

Η επίσημη διακύρηξη της Επιτροπής Πολιτών

για την αλλαγή πρωτεύουσας, κυκλοφορεί στο διαδίκτυο

με τίτλο, «Πρόταση Απομακρύνσεως από την Αθήνα του

Διοικητικού Κέντρου της Ελλάδος».

allaghprwtevousas.wordpresws.com

http://facebook.com.allagh.prwtevousas

***ΤΟ ΚΟΜΠΟΤΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

                                                                                                                                                               

ΤΟ ΚΟΜΠΟΤΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ. ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
Στέφανος Σωτηρίου

Για την ιστορια του  Κομποτίου και των Σελλάδων, μπορει ο αναγνώστης να διαβάσει  και τα παρακάτω Βιβλία.

Α) ΤΟ ΚΟΜΠΟΤΙ, του Συλλόγου Φίλων Παλιάς Εκκλησίας (Πληροφορίες στην Ενορεία ή στο Δημαρχείο).

Β) Το ΚΟΜΠΟΤΙ, η ιστορία του χωριού, του αείμνηστου Δασκάλου  Λάμπρου Τατσιόπουλου.

Γ) Δ.Καρατζένη,  "Η Άρτα στην Επανάσταση του 1821". Μπορεί να  διαβαστεί online. Eκεί αναφέρονται πολλοί Κομποταίοι αγωνιστές, γνωστά και άγνωστα ονόματα, καθώς και Σελλαδίτες (Υπαρχει στο ιντερνετ).

Δ) Ληστεία και πειρατεία στην περιοχή της ΄Αρτας, 9ος-19ος αιώνας, FOTIS VRAKAS. (διαβαστε το  online στο  internet). 

*****

To  Κομπότι και οι Σελλάδες είναι εξίσου, πάρα πολύ παλιά χωριά. Οι πληθυσμοί τους ήταν συγκοινωνούντα δοχεία, που  εμπλουτίζονταν συνεχώς απο τους συνοικισμούς του ορεινού Βάλτου και των Ραδοβυζίων.

ΕΠΙΣΗΣ: Όποιος χωριανός διαθέτει παλιές φωτογραφίες, με καλή ανάλυση, που να φαίνεται πίσω και κάποιο τοπίο του χωριού και θέλει να τις αναρτήσω, ας τις στείλει, στο stevsotiriou@gmail.com

Το πρωτο ποταμι ειναι το Μαρλεσιώτικο, Συκούκλας)

*********

Ιστορία πρώτη.

Το ΚΟΜΠΟΤΙ   μετα τον πολεμο 1950 - ΄70. 

Το Κομπότι απελευθερώθηκε απο τον  Οθωμανικό ζυγό το 1881. Τότε η διοίκηση το ενέταξε στην κοινότητα Πέτα, όπου παρέμεινε μέχρι το 1912, που έγινε η απελευθέρωση της υπόλοιπης Ηπείρου. Πρώτος  πρόεδρος στην ελεύθερη ιστορία  του χωριού ήταν ο  Σωτηρίου Σωτήριος, του Ευστρατίου.

                                                    ******

 Πανοραμική του χωριού, απο την Κοντοράχη

                                              *****                                             

Εδώ όμως δεν θα αναφερθούμε στο τότε, άλλα μία σε άλλη εποχή,  τότε που  συνετελέσθη η  μεγάλη, η μεγαλύτερη θα έλεγα,  αλλαγή.

Σε  σημαντικότατες δεκαετίες, διότι  τότε ήταν το μεταίχμιο της ΡΙΖΙΚΗΣ αλλαγής του τρόπου ζωής.

Ήταν τα χρόνια του "εκπολιτισμού" και της αλλαγής του τρόπου παραγωγής, μετά από χιλιετίες  ανθρώπινης δραστηριότητας!  Τότε που ήρθε το ρεύμα από το φράγμα της ΔΕΗ στον Λούρο, που  εμφανίστηκαν  οι πρώτες  κοινοτικές κολώνες που φώτιζαν τους δρόμους και  οι πρώτες δημόσιες, κοινόχρηστες βρύσες του δικτύου το 1960. Παράλληλα με τα πολλά πηγάδια (περίπου 240 στον αριθμό, Κομπότι και Σελλάδες) και  με τις βρύσες (πηγές) του ποταμιού, που τις θυμόμουν ακόμα παιδί, όπως  «του Παπακώστα», να έχει δροσερό  νερό μέσα στο κατακαλόκαιρο...

ΚΑΤΩ: Υποδοχή του Κυπρίου στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή. Εθνικού ΄Ηρωα (απελευθερωτή της Κύπρου από την αγγλική αποικιοκρατία, και αντιστασιακού κατά την κατοχή, στρατιωτικού διοικητή της ομάδος "Χ" (χίτες), τήν οποία ίδρυσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος), κάτω στον Κατσαπλιά (το 1958 ήταν η δεύτερη φορά που ήρθε στο Κομπότι. Η πρώτη ήταν  το 1952).

                                                 *****

Εμφανίστηκαν τα πρώτα  αυτοκίνητα και άρχισαν σιγά σιγά να χάνονται τα άλογα και τα γαϊδούρια-γομάρια. Χάθηκαν οι αγελάδες επίσης, που σχεδόν κάθε οικογένεια είχε κι από μία.  Σχεδόν όλοι είχαν κι από ένα ή δύο γουρούνια.  ΄Εσφαζαν ένα στις αρχές του φθινοπώρου,  μοιράζονταν το κρέας ανά δυό τρείς οικογένειες, το κάπνιζαν ή το πάστωναν  με αλάτι, διότι δεν υπήρχε ρεύμα και δεν είχαν εφευρεθεί οι καταψύκτες. ΄Εβραζαν το λίπος  και το μάζευαν  σε τσίγγινα ή πήλινα δοχεία, διότι δεν υπήρχε ελαιόλαδο (οι ελαιώνες ήταν ελάχιστοι πρίν το 1950) και με αυτό μαγείρευαν.  Με  την διαδικασία  παραγωγής  του μαγειρικού λίπους (έβραζαν την κοιλιά  (πανσέτα) του γουρουνιού για 7 με 8 ώρες,   έφτιαχναν και τις τσιγαρίδες. Μα τι νοστιμιά! ΄Οσοι δεν δοκίμασαν τσιγαρίδα, δεν ξέρουν τι είναι η επιτομή της νοστιμιάς από το  χοιρινό.
* Τα γουρούνια είναι παμφάγα ζώα.  Μια σχετική οικογενειακή τραγωδία  που συνέβη στην οικογενειά μου ήταν η εξής: Το 1943 όταν ήρθαν οι Γερμανοί, ο παππούς  Στέφος πήρε την οικογενειά του κι έφυγε στον Πλατανιά, που ειχε καταφύγει  το χωριό. ΄Αφησε  όμως πίσω την "μαντρανή" (μάνα τρανή), Πάνενα Τατσιοπούλου, γιαγιά του πατέρα μου, με την μικρότερη αδερφή του πατέρα μου, μόλις ενάμισυ έτους.  Την άφησαν πίσω  για να μή τους προδώσει η μικρή με το κλάμα. Πίστευαν πως οι Γερμανοί δεν θα τις πείραζαν. ΄Οταν γύρισαν απο τον Πλατανιά, βρήκαν την μαντρανή νεκρή στο κατώι του σπιτιού και το κοριτσάκι, αδερφή του πατέρα  μου κομμάτια,  να την τρώει το γουρούνι στην αυλή! 
                                              *******
Μέχρι την δεκαετία του 60, οι χωριανοί είχαν όλοι βοοειδή. Είχαν μισθωμένους βουκόλους (επειδή αυτοί εργάζονταν στα χωράφια), που τα έβοσκαν και το βράδυ τα επέστρεφαν στο χωριό Πιό γνωστός Βουκόλος, προπολεμικός,  ήταν ο Μήτσιο Σιώκης, καταγωγής από τον ορεινό Βαλτο,  που έκανε περιουσία αργότερα  εμπλεκόμενος με τα κοινά της εκκλησίας (επίτροπος). Το σπίτι του ήταν   εκεί που κτίστηκε ο φούρνος του Βάνα, οι απογονοί του δε, μένουν μόνιμα στήν Αθήνα και στήν  Ρόδο.
Ο επόμενος και τελευταίος Βουκόλος  ήταν ο Νικολάκης ο Αντωνίου, που τα έπαιρνε το πρωί και τα βόσκαγε στα Βαρκούλια (στο Ράμμα) και το βράδυ τα έφερνε στην πλατεία, απ΄ όπου τα παραλάμβαναν οι ιδιοκτήτες τους.
Υπήρχε όμως και μεγάλη χοιροτροφία. Υπήρχαν πάρα πολλά γουρούνια απο το Κομπότι, Σελλάδες, Φλωριάδα, Πατιόπουλο, Δημαριό, Κλειδί (όλος ο ορεινός Βάλτος)  κ.λ.π., τα οποία τα πούλαγαν σε εμπόρους. Τα μάζευαν στην Μπλικοκιά του Χαρακάξα (Χρήστου Παπακώστα -  καφενείο Μπελή σήμερα, εκεί που είναι η στάση του αστικού) κι έρχονταν οι έμποροι με τα φορτηγά. Πρώτα τα ζύγιζαν και κατόπιν τα κοίταζαν στα δόντια. Μετά από σύντομη γνωμάτευση αποφαίνονται ότι τα γουρούνια έπασχαν από "χαλαζιά" (ζωονόσος, αλλά πιθανόν δεν αρρώσταιναν τα γουρουνια από αυτήν. Οι χωριατες όμως δεν το ήξεραν) Κι έτσι άρχιζαν τα παζάρια και τελικά τα αγόραζαν οι έμποροι  σχεδόν τζάμπα τα γουρούνια. Οι Χωρικοί δεν είχαν άλλη επιλογή  και οι έμποροι τους εκμεταλεύονταν!

    Τα γουρούνια πρίν και λίγα χρόνια  μετά τον πόλεμο τα  πήγαιναν στο λιμάνι στην Κόπρενα, όπου τα φότρωναν στα πλοία. Τα γουρούνια, ως γνωστόν, δεν μπορείς να τα δέσεις  να τα σύρεις όπως τα άλογα  ή τις γίδες... Ετσι οι χωρικοί, κυρίως οι ορεινοί απο τον Βάλτο, τα έφερναν στην Κόπρενα με το εξής κόλπο.  ΄Εριχναν που και που απο ένα σπυρί καλαμπόκι και τα γουρούνια τους ακολουθούσαν οικειοθελώς,  για να φάνε το καλαμπόκι! 

΄Ολγα Μαυρίκη του Γεωργίου (το γένος Τσιώνου). Γεννηθείσα το 1925. Ετών 96. (Η φωτογραφία είναι απο τον Αύγουστο του 2020). Απο τις τελευταίες χωριανές της  παλιάς γενιάς. Είχε 3 παιδιά. Την Μαρίτσα, σύζυγο του αείμνηστου Γιάννη (Νάκου) Μπουραντά, τον Στράτο και τον αείμνηστο φίλο μας Μήτσο. Εσχάτως χάθηκε και ο Στράτος.  Μια ζωντανή  ιστορία  του χωριού.

                                             ******
  Θυμάμαι επίσης    πεντακάθαρα  τον τελευταίο αναβάτη γαϊδουριού, τον  Αντρέα Μοραΐτη-Αγγελόπουλο, με το παλαιστινιακό γαϊδούρι του (το πιο ψηλό είδος γαϊδουριού, ψηλό σαν άλογο κούρσας). Ο μπάρμπα "Αντρίας" ήταν ψαράς. Φόρτωνε τα ψάρια στο γαιδούρι  σε δύο καλάθια και πέρναγε στις γειτονιές και τα πούλαγε. Στην μία πλευρά του σαμαριού είχε κι΄ ενα μπότη για να πίνει νερό, που του τον είχε σπάσει μια φορά με το λάστιχο (σφεντόνα), ο Θόδωρος  Βαρέλης. Τέτοιο γαϊδούρι είχε κι Πάνος Ζαχαράκης (πατέρας του Τάκου) που έμενε δίπλα στο Δημοτικό σχολείο. Το χρησιμοποιούσε για επιβήτορα  και πληρώνονταν γι αυτό. Αυτά τα ξενικά  γαϊδούρια, τα ψηλά, τα είχαν πάρει απο την  ΟΥΝΡΑ (UNRRA), την δωρεάν βοήθεια ανοικοδόμησης του ΟΗΕ, μετά τον εμφύλιο  πόλεμο. (Η UNRRA έφτιαξε και τα πρώτα σπίτια στο Μενίδι, τα πέτρινα στην παραλία κι έφερε τους πρώτους πρώτους κατοίκους  από τό Μαρλέσι, Βαλμάδα, Καστριώτισα και Λαγκάδα  να κατοικήσουν στο Μενίδι, που έγινε κοινότητα το  1958).
Προπολεμικά, πριν τον πόλεμο του 1940, το μόνο αυτοκίνητο που κυκλοφορούσε στο χωριό ήταν του Νίκου Λαδικού (Κόλια). Έκανε μάλιστα ταξίδια στην Αθήνα και εκτελούσε και χρέη ασθενοφόρου, όχι μόνο προς την ΄Αρτα, αλλά και προς τα νοσοκομεία της  Αθήνας. Το φορτηγό αυτό ο μπάρμπα Νίκος το είχε  σχεδόν μέχρι το  1970.

΄Οταν ανέβαινε την ανηφόρα  απο το Γυμνάσιο πρός το χωριό, έτρεχαν τα παιδιά και πιάνονταν απο την καρότσα. Το ίδιο γίνονταν και  στην ανηφόρα της πλατείας Σκουφά, προς τον Καπετάνιο. ΄Ηταν πολύ επικινδυνο. Το 1950, ένας 12χρονος, παιδί του Νάσιου Κίκη (είχε το περίπτερο πού έχει μέχρι σήμερα ο Μανιώτης στην πλατεία Σκουφά), πιάστηκε απο την καρότσα του φορτηγού του Βλησάρη Μούτσιου. ΄Ομως στο ύψος του σχολείου, έρχονταν άλλο φορτηγό απο πάνω. Και το φορτηγό που ανέβαινε έπιασε άκρη. Με αποτέλεσμα να συνθλίψει το παιδί στον τοίχο του Κοτσεκίου (Δημοτικού σχολείου σήμερα). 
               Αγία Παρασκευή στην Τούπσα (Πύλη ή Παλιοκαριά), γύρω στο 1955 (πρώτος ο Τάκης Βλαχοπάνος, Βάγια Μπουραντά,......, Ρήνα Λαδικού, κάτω η ξανθιά  στα αριστερα όπως κοιτάμε η Χριστίνα Γιαννούλη-Καρβούνη, κόρη του Φίλιππα και της Κωσταντινιάς Γιαννούλη το γένος Σακκά (Η Φίλπινα, που είχε το περίπτερο στην πλατεία προς τις σκάλες του Μαγγόνα, με τον γιό της τον Βασίλη. Ο Φίλιππας σκοτώθηκε στον πόλεμο της Αλβανίας το 1941) .

                                 

                             ΚΑΤΩ: Ο Αηλιάς χωρίς δένδρα

Στον Αηλιά το 2014. Με τα «παιδιά» μου τα δένδρα. Διότι ήμουν εξ εκείνων που τα φύτευσαν ως μαθητής 4ης Δημοτικού. Σημειωτέον οτι η πρώτη προσπάθεια δενδροφύτευσης  έγινε παλιότερα, το 1960 κι έγιναν άλλες δυο μετά.     Τότε ο Αηλιάς και η Ράχη γενικά, ήταν  σχεδόν φαλακρή. Μόνο  θάμνοι (ρύκια, πουρνάρια...). Ενας φούρνος χρειάζονταν το λιγότερο 10 φορτώματα στο άλογο για να εχει προσάναμα όλη την χρονιά) κόβονταν και γίνονταν κάθε χρόνο προσάναμα για τους Φούρνους. Τότε φυτεύτηκαν για πρώτη φορά  Πεύκα (Τα See Pine-  η αλλιως  το πανύψηλο αμερικάνικο πεύκο στου ανατολικού Τέξας- άγνωστο πως βρέθηκε αυτο το είδος στην Αρτα τότε και κατι λιγα  απο την   Χαλέπιο  Πεύκη στις παρυφές . Μεταγενέστερα πεύκα μάλιστα, άγνωστο κι αυτό πως φύτρωσαν κι αυτά ανάμεσα στα Πεύκα του Τέξας, στο Κομπότι). Ντόπιο  κωνοφόρο  ήταν μόνο το κυπαρίσι κι  αραιά, που  και που, έβλεπες  και κάποιο  φουντωτό ντόπιο πεύκο, το λεγόμενο «Κουκουναριά», σαν αυτό που είχαμε στην είσοδο του Δημοτικού σχολείου. Ξενικό είδος βέβαια είναι και τα δύο πλατάνια στην πλατεία, τα οποία είναι καναδέζικα. Τα είχε φυτέψει ο Δήμαρχος Αρτας, Βάγιας, που τά είχε φέρει απο τον Καναδά.                          

   
                                                     ******

Η αγροτική οικονομία πέρναγε κι αυτή στην  μηχανοκίνητη εποχή. Τα άλογα έπαψαν πια να οργώνουν τα χωράφια. Έτσι, άχρηστα πλέον,  αφέθηκαν στον αφανισμό.
Τα  πρώτα τρακτέρ έκαναν την εμφανισή τους. Μαζί τους και το τρακτέρ του πατέρα μου. "EINHEL", γερμανικό, αερόψυκτο, μικρότερο από την επόμενη γενιά τρακτέρ, ειδικό να μπαίνει κάτω από τις πορτοκαλιές και τις ελιές. "΄Ανχελ- Einhel" είχε  πριν τον πατέρα μου και ο Τάσιος Χαβέλας, ο Ηλίας Μπουραντάς (Σάββας) και ο Σπύρος Σεργιάννης από τις Σελλάδες.  Ο πατέρας μου το είχε πάρει μεταχειρισμένο από τον Χρήστο Κρίκα απο τον ΄Αγιο Γεώργιο Γλυκορίζου.  Εκείνη την εποχή υπήρχαν μόλις 6-7 τρακτέρ στο χωριό  (μαζί με τις Σελλάδες εννοείται). Κι ο πατέρας μου καινοτόμησε αγοράζοντας το πρώτο ρεντιστικό βυτίο. 

                                               *****

Εμφανίστηκαν οι πρώτες τηλεοράσεις. Ασπρόμαυρες. Στην γειτονιά μου  ο πρώτος  που έβαλε ήταν ο μπάρμπα Πάνος Κάκος, και ο Νίκος Κονόμος (Οικονόμου). Του μπάρμπα Πάνου  την είχε φέρει ο γιος του, ο Θοδωρής Βασιλικός (αστυνομικός, άλλαξε το επίθετό του) από την Αθήνα. Καθόμασταν  στην αυλή του μπάρμπα Πάνου σταυροπόδι,  και βλέπαμε κάτι αχνές εικόνες  με πολλά παράσιτα. Κάποιος έστριβε συνέχεια την κεραία  να πιάσει Μπούμστο (κορυφή των Ακαρνανικών κοντά  στα νερά Κορπή, όπου υπήρχε κεραία της ΕΡΤ)...εις μάτην! Όμως και οι φιγούρες ήταν στα παιδικά μας μάτια   Μαγεία!!! Ο μπάρμπα Πάνος ήταν τυφλός τότε. Είχε χάσει το φως του από κάποια ασθένεια- (ωχρά κηλίδα ή γλαύκωμα).   Εκείνη την εποχή είχε ξεσπάσει και το σκάνδαλο με το «νερό του Καματερού». Το θαυματουργό νερό που γιάτρευε κάθε αρρώστια ακόμα και τον καρκίνο. Παράνοια σκέτη. Έτρεχαν όλοι αλαφιασμένοι να πάρουν νερό! Και φυσικά, η υδροφόρα του Καματερού, πέρασε κι απ΄ το χωριό. Και πήγαν και πήραν νερό   για τον μπάρμπα  Πάνο… Οι φωνές του ξεσήκωσαν όλη την γειτονιά μόλις το ήπιε. ΒΛΕΠΩ, ΒΛΕΠΩ…!!! Φώναζε και χοροπήδαγε  εκστασιασμένος. Όλη η γειτονιά έτρεξε στο σπίτι του να δει το  θαύμα. Ετοιμάζονταν να βαρέσουν και την καμπάνα της εκκλησιάς για το θαύμα!  Κι η  μάνα μου φώναζε στον πατέρα μου:  Σήκω, τρέξε, μήπως προλάβεις την υδροφόρα κάτω στον Κατσαπλιά, να πάρουμε κι εμείς λίγο νερό απ΄τον Καματερό! Φυσικά ο μπάρμπα Πάνος δεν είδε ποτέ και ο Καματερός καταδικάστηκε μετά από λίγο για απάτη!

                                              *****

Έγιναν και οι πρώτες ασφαλτοστρώσεις, του κεντρικού  κυρίως δρόμου, ταυτόχρονα με την εγκατάλειψη των καλντεριμιών (παραφθορά του "καλλιδρομίου"). Χτίστηκαν και τα πρώτα μοντέρνα σπίτια με μπετόν και σίδερο, και άρχισε ο κόσμος να γκρεμίζει σωρηδόν τα πέτρινα παραδοσιακά.

Έγινε και ο άσφαλτος με την Φλωριάδα και τον ορεινό Βάλτο, που έφερε πρόσθετη εμπορική κίνηση στο χωριό.

Ο δρόμος για την Φλωριάδα, πρίν το 1960! Πρώτος ο  Γιώργος Καγιάς, Ρήνα Λαδικού, Αποστόλης Σιώκος, ο γραμματέας της κοινότητας, Βάγια Μπουραντά....

                                               *****

Άρχισε ένας  «εκμοντερνισμός» και  μια οικονομική ευμάρεια στο χωριό, οφειλόμενη  κυρίως στα εσπεριδοειδή, που είχαν φτάσει σε ηλικία  καρποφορίας, διότι ως γνωστό  φυτεύτηκαν μετά τον πόλεμο σε μαζική έκταση. Αλλά και οι ελιές έπαιξαν  μεγάλο ρόλο, καταλαμβάνοντας όλες τις περιοχές που δεν ευδοκιμούσαν τα εσπεριδοειδή. Μετά τον πόλεμο, (1950)  είχε επικρατήσει η ισραηλινή ποικιλία "Γιάφα". 

Τα "Γιάφα" τα είχε φέρει  ένας απο τους πιο αξιόλογους Κομποταίους, ένας πρωτοπόρος του Συνεταιρίζεσθαι και της αγροτικής καλλιέργειας για όλη την Ελλάδα,  ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ (το σπίτι του είναι στην  ΝΔ πλευρά της εκκλησίας, στην μικρή της είσοδο, δίπλα στου Μαγγόνα και στου Τσιρογιάννη).  Ο Σ.Μπακογιάννης είχε πάει ο ίδιος στο Ισραήλ  μετά τον εμφύλιο, όπου μελέτησε τους τρόπους παραγωγής και συνεταιρισμού των Ισραηλινών και κατόπιν τα έφερε στο Κομπότι και σε όλη την ΄Αρτα!  Το 1963, με την μεγάλη πλημμύρα, εκείνη που παρέσυρε το γεφύρι στο γήπεδο, όλος ο κάμπος  γέμισε με ένα μέτρο λάσπη και οι πορτοκαλιές έπαθαν σηψοριζία.  Ξεράθηκαν. Τότε εγκαταλείφθηκαν τα "Γιάφα" και μπήκε η ποικίλια των "Μέρλιν".

Στις ελιές τώρα.  Προπολεμικά, υπήρχε μόνο ένας κοινοτικός (εκκλησιαστικός) ελαιώνας στο Σουλιό, όπου όλοι οι Κομποταίοι είχαν πάρει δώρο από την εκκλησία από μερικές ρίζες ελιές, για να βγάζουν  λίγο λάδι. Ο  πατέρας μου (ο πατέρας του, ο παππούς Στέφος) είχε 5 ολόκληρες ρίζες !

Παράλληλα, απο την δεκαετία του ΄60 κι ΄70 δούλευαν και δυο εργοστάσια. Του Τσακωμένου (Κομποταίος, είχε σπίτι πάνω στον Καπετάνιο,  το μετέπειτα σπίτι του Χρήστου Νάκου, το πρώτο νηπιαγωγείο του ψωριού, ήταν δικό του οίκημα. Είχε μετοικήσει στο εργοστάσιο του στίς Συκιές), που έβγαζε μόνο χυμούς πορτοκαλιού και λεμονιού και  του γιαννιώτη Ζακόπουλου στις Σελλάδες, που έβγαζε χυμούς, κομπόστες και πολλά άλλα προϊόντα.  

Το χωριό έσφυζε από ζωή και χρήμα.

Έντονη οικονομική δραστηριότητα.
Από αριστερά: Τάσιος Χαβέλας, Νίκος Σωτηρίου (ο μόνος που ζεί το 2023, 89 ετών), Τάσιος Μπουραντάς, Τάκης Πολύζος, Τάκης Γιαννούλης. Κάτω σειρά,  ο Γιάννης (Νάκος, αδερφός του Τάσιου) Μπουραντάς και ο;   . Το 1956!

Δυο κινηματογράφοι. Ο ένας  του Γιώργου Σακέλλιου και ο άλλος του Χρήστου Θεοχάρη (Τατσώνα) και του αδερφού του Παντελή (παιδιά του μπάρμπα Νάσιου). Βούλωμα! Δεν έβρισκες καρέκλα ελεύθερη. Βόλτα ατελείωτη και νυφοπάζαρο, από τον Καπετάνιο ως την Λεύκα. Σπρωχνόσουν να περάσεις. Και στα καφενεία απαραιτήτως κάθε Σαββατοκύριακο  αρνάκι στην σούβλα και κοκορέτσι, που γίνονταν  ανάρπαστα!

Κλαρίνα, πανηγύρια…

                                               *****

Στην Λεύκα, υπήρχε το ξακουστό καφενείο «ΤΕΞΑΣ», του Χαρίλαου-Λάκη Κάκκου (πατέρας  του Κώστα, στο οίκημα του Κουσιουρή). Καφενείο που έδωσε το στίγμα και το όνομά του στην γειτονιά ολόκληρη.  Ήταν το πρώτο καφενείο που έφτιαξε σουβλάκι στο Κομπότι από   χοιρινό. Τα σουβλάκια τα έφτιαχνε ο Φώτης Κάκκος. 

Μόνιμο στέκι του  μπάρμπα Γιώργου Σωτηρίου (Φάκου), του τελευταίου φουστανελοφόρου του χωριού. Την φορεσιά του δεν την έλεγε  Φουστανέλα, αλλά «Μαντύο» (φυσικά δεν ήταν  μανδύας αλλά  φορεσιά  τύπου  Μακεδονομάχων, Δουλαμάς λεγόμενος. Ηταν η  παραδοσιακή φορεσιά που συνηθίζονταν στο Κομποτοσέλλαδο και στα  πέριξ ορεινά  χωριά). Ο μπάμπα Γιώργος, Φάκος μέ τ΄όνομα,  ήταν και είναι ακόμη μέχρι σήμερα, παρ΄οτι πέθανε το 1973 στα 91 του χρόνια,  το σήμα κατατεθέν του χωριού. Ενσάρκωνε προπολεμικά τον ήρωα Κατσαντώνη στις αποκριές, που τον  έπιαναν οι Τούρκοι και τον κρέμαγαν στην  μεγάλη Λεύκα της πλατείας (ακριβώς πίσω απο το άγαλμα του Σκουφά) και  έτσι έληγαν τα δρώμενα της αποκριάς  κι άρχιζαν μετά τα κλαρίνα..!

Στο καφενείο του Λάκη Κάκου, ανταγωνισμός γάρ με το διπλανό καφενείο του Αντωνίου, έρχονταν  ο  Βαγγέλης  Καρατσιώλης από τις Σελλάδες  κι έπαιζε κλαρίνο  για να χορέψει ο μπάρμπα Γιώργος Φάκος!

Η κούλια στο πλατύ. Γυμνό τοπίο το 1956. Από αριστερά, η Ρήνα Λαδικού (Κασελούρη μετά, σύζυγος του Φώντα Κασελούρη του Δάσκαλου και η Βάγια Μπουραντά,  Σωτηρίου μετά, σύζυγος Νικολάου).

                                               *******
Το καφενείο "Το ΤΕΞΑΣ", πρίν από τον Λάκη Κάκκο, το είχε ο Νίκος Βρακοτσιώλης. Πατέρας του Γιώργου, του Βασίλη και του Σταύρου (του Σταύρου "Tίλα"). (Υπάρχουν δύο Γεώργιοι Βρακοτσώληδες στην Θεσσαλονίκη. Ο Γιώργος του μπάρμπα Κώτσιου κι αδερφός του Αντώνη, που  απεβίωσε και ο Γιώργος του μπάρμπα  Νίκου).


                        Το καφενείο "ΤΕΞΑΣ" στην Λεύκα

Δίπλα στο «Τέξας», ήταν το καφενείο του Στέφανου Αντωνίου (Στέφου "Χαψιά"  στο «καλλιτεχνικό»), σε οίκημα του Χρήστου (που ήταν κουρέας) και του Νίκου Βλαχοπάνου  ή «Σπανού», που ονομάζονταν  «ματωμένο κλειδί».  Το οίκημα του "Σπανού" ήταν  πρώην Σταθμός Χωροφυλακής, πριν αυτή πάει στην Πλατεία στο οίκημα του Πολύζου.  Στο ισόγειο ήταν το  καφενείο, που είχε δύο δωμάτια. ΄Ενα μικρό κι ένα μεγάλο. Το μικρό δωμάτιο το χρησιμοποιούσε και ο μπάρμπα Πάνος Κάκος ως ψιλικατζήδικο, ενώ κάποια εποχή ο Στέφος Αντωνίου (Χαψιάς) είχε βάλει και ποδοσφαιράκια. Με το όνομα "ματωμένο κλειδί" βαφτίστηκε επίσημα, επειδή είχε ένα μεγάλο γυφτόκλειδο με το οποίο άνοιγε την εξωτερική πόρτα. Κάποτε είχε γίνει εκεί μια φασαρία και κάποιος μεθυσμένος άνοιξε το κεφάλι κάποιου  άλλου  με το γυφτόκλειδο! Ο Αντωνίου είχε "Τζούκ Μπόξ", αλλά είχε  καθιερώσει και  την καθημερινή οργανοπαιξία, με μόνιμη ορχήστρα,  με λαούτο, βιολί      ο Φελέκης και νταούλι, την οποία όμως ποτέ δεν πλήρωνε. Ώσπου νευρίασε ο λαουτιέρης Θόδωρος  Μανιώτης μια βραδιά,   κι έσπασε το λαούτο πάνω στα τραπέζια και  το καφενείο πήρε την κάτω βόλτα. Γίνονταν μεγάλα γλέντια μέχρι αργά την νύχτα. Ούζο και μπίρα. Δεν υπήρχαν άλλα ποτά!

Στην απέναντι πλευρά του δρόμου  ήταν το καφενείο του Δημήτρη Τσιροδήμου η "Αγάπη". Τα παιδιά του ζουν στην Ρόδο (Κώστας) και στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας, (ο Νάσος, απεβίωσε το 2021).    Λειτουργεί και σήμερα  υπό την διεύθυνση του Λάκη  Νιάκου.  Στα μέσα του 1970  άνοιξε και ο παλαίμαχος ναυτικός, Παντελής  (Λάκης) Νταλαπέρας το δικό του καφενείο,  το οποίο είχε γίνει στέκι  για κάθε ηλικία εκείνη την εποχή.

                                                 *****

Κουρείς. Το οικογενειακό επάγγελμα-τέχνη,  των Τσιωνέων. Ο μπάρμπα Πάνος  Τσιώνος στην μέση καθιστός, αριστερά του ο Σπύρος  Αντωνίου και δεξιά του....; Ο Λάμπρος Τσιώνος πίσω,  όρθιος. Στην δεκαετία του 2000-2010, συνταξιούχος και πρίν αποβιώσει στα 82ο του ο μπάρμπα Λάμπρος, είχε το περίφημο   "προβατίν κουρείο" στα χωράφια. Εδώ  στα νιάτα του στην πλατεία στο Κομπότι. Ήταν ο μάγος του ψαλιδιού!!!

Στην Πλατεία την εποχή εκείνη τα δυο βακούφικα καφενεία τα είχαν, ο  «Πατάκας» (Κώστας Λαδικός) και ο  Θόδωρος Βαρέλης. Στην γωνία, στον πλάτανο, ιδιοκτησίας του  τσαγκάρη Βαγγέλη Σιώκου, άνοιξε το επόμενο καφενείο του ο Στέφος Αντωνίου (χαψιάς) όταν ο «Σπανός» έκτισε   σπίτι  στην Λεύκα.

                                                   *****

Στην ανηφόρα, δίπλα από το Δημαρχείο, είχε το καφενείο του ο Τάκης  Γιαννούλης (σώγαμπρος), που το ονόμαζε "ΦΦΦΦΦ".  Στην απέναντι πλευρά, στο οίκημα του Γάκια Ζέρβα, είχε το καφενείο του ο Κολιός Μούτσιος. Αυλή, με τεράστια σκαμνιά, κρεβατίνα και δροσιά, κέντρο των απανταχού ποδοσφαιρόφιλων. Όλοι βλέπαμε τους αγώνες στην τηλεόραση του Κολιού. Εκεί έφαγα την πρώτη μου αποβολή από το σχολείο, στην δευτέρα Γυμνασίου. Πήγαμε να δούμε αγώνα της εθνικής Ελλάδος  και ξαφνικά εμφανίστηκε ο Γυμνασιάρχης Κολιός (Θεολόγος από την Μεγάρχη) με τον Φιλόλογο Νάκο (απ΄ τα Θοδώριανα). Ο ένας μπήκε στο καφενείο και μας έβγαζε έξω, έψαχνε και κάτω από τα τραπέζια ακόμα,  ο άλλος έγραφε τα ονόματα μας στην πόρτα. Την άλλη μέρα μετά την προσευχή, αναγνώστηκαν τα ονόματα μας και ο γυμνασιάρχης ανακοίνωσε ότι παίρνουμε τετραήμερη αποβολή, διότι είμαστε «ΚΑΦΕΝΟΒΙΟΙ»….!

                                                      *****

Στην πλατεία Καπετάνιου, βρίσκονταν  ο αειθαλής «Λέτσιος», Αλέκος Αρχιμανδρίτης,  και οι αδερφοί Βανάκα, δυο χωριστά καφενεία δίπλα δίπλα. Το μεγάλο και μοντέρνο ήταν του Χαρίλαου. Πιο πέρα, δίπλα από το σπίτι του Στάθη Κουτρούμπα, που είχε και το κτήριο του κινηματογράφου, ήταν το καφενείο του Βλησάρη Μαυρίκη, κάτω από μια πανέμορφη και δροσερή κρεβατίνα.

Απέναντι από τα ΕΛΤΑ και το Σχολειο, σε οίκημα Πλακαίικο, ήταν το καφενείο "Η Συνάντηση", των Χρήστου Βαρέλη (Μπουρλίτσα) και  Τέλη Κικιώνη. 

                                                   *****

Συνεχίζοντας προς  τα πάνω, φτάναμε το καφενείο του Γιώργου Μαλιγιάννη, που το δουλεύει σήμερα  ο  γιος του ο Χαρίλαος και ακόμα πιο πάνω, στο τελευταίο σπίτι του χωριού,  στην περίφημη «Παρδαλή Ποδιά» της Μαρίας Στούμπου.  Ήταν το καφενείο που μάζευε νεολαία,  πότες,  και γείτονες που  βαριόταν να κατέβουν προς τον καπετάνιο και την πλατεία.  

 Στα μισά της δεκαετίας του 1970 άνοιξε στην περιοχή και το περίφημο καφενείο της Βάγιας Λάζου, στο οποίο  ανδρώθηκε  ο Τάκ Πλάκ ως μουσικός μαζί με τον γιο της Βάγιας, τον Γιώργο Λάζο,  κορυφαίο ντράμερ και μουσικό (πέθανε το 2017 από ασθένεια).

                                                     *****

Στις Σελλάδες σχεδόν όλα τα  καφενεία ήταν στην πλατεία, όπως  των ξαδερφών Βαγγέλη και Μιχάλη  Καλαμπόκη, του Γαβριήλ Κόρδα- Βαρδαλοπάνου, του  Ζορμπαλά, του   Οικονόμου και το περίφημο μαγαζί του Τζώρτζ Κουτρούμπα στα μέσα του ΄80, σε νοικιασμένο κτήριο του Γ. Παπαπάνου «κουρνόγαλου».  Κατά καιρούς άνοιξαν καφενεία και ο Πίττας (σερβίριζε ψαρικά) με τον Κασναφέρη, κάτω στην Παναγία.
Πολύ παλιό καφενείο, πριν το 1950, εκείνο που οι Κομποταίοι (γενιά του πατέρα μου, σημερινοί 80-90ρηδες - το σήμερα είναι το 2023) έκαναν τα μεγάλα γλέντια, ήταν του Στέφου Μπαγιώργα. Το ισόγειο  αριστερά από την εκκλησία του Αη Γιώργη (αργότερα φροντιστήριο της θείτσα Νίνας). Ο Μπαγιώργας είχε πρωτοπορήσει, βάζοντας Γραμμόφωνο (ή Πικάπ) κι έπαιζε ρεμπέτικα και λαικά, "της Λαρίσης το ποτάμι"  κ.α., που είχαν πέραση στην νεολαία.
Πολλοί Κομποταίοι επίσης πήγαιναν και στο καφενείο ο "Χάρος", του Αποστόλη Σαπρίκη (θείου του Κώστα Κάκκου), που βρίσκονταν δίπλα στο παντοπωλείο του  δικού μου θείου, Λάμπρου Σαπρίκη. 
******

Τίς Σελλάδες  η δική μου η  γενιά   την ένοιωθε ως χωριό της, το ίδιο με το Κομπότι.  Υπήρχε όμως μεγάλη αντιπαλότητα  μεταξύ των  νεαρών όταν  παίζαμε μπάλα, Σελλάδες-Κομπότι. Σφαγή!!! Σαν τους χούλιγκαν των ομάδων. Ξύλο, πετροβόλημα, βρίσιμο, ένας ανταγωνισμός για το τίποτε φυσικά, αλλά ένιωθες την Κατσαρέλω σαν σύνορο.  Παλιότερα ήταν χειρότερα. Κάποιες φορές, για να  έρθει Σελλαδίτης στο Κομπότι, έπρεπε να τον περιμένει Κομποταίος στην Κατσαρέλω να να τον φέρει συνοδεία. Κι αντίστροφα.  Κι αυτό, παρότι το μισό Κομπότι  και πάνω  από τις μισές Σελλαδες, ήταν στενοί συγγενείς μεταξύ τους! 

 Στην πλατεία στις Σελλάδες, 1953. 1ος ο Δημήτρης Κατσιμπόκης, Ικαρος! (σκοτώθηκε σε δοκιμή πτήσης αεροπλάνου στο Τατόι το 1971), 2ος ο Παναγάκης Μπουραντάς (αδερφός του Χρήστου "Αρίδα"), 3ος ο Μιχάλης Τσουπράς, 4η  Βάγια Μπουραντά (Σωτηρίου), 5ος ο Ηλίας Κατσιμπόκης, 6η η Καλλιόπη Βάρδια(Κικιώνη) 7ος ο Νάσος Σεργιάνης, 8ος ο Μίχος Κατσιμπόκης, 9ος ο Δημήτριος Σεργιάνης.  (Ο Παναγάκης η Βάγια και η Καλλιόπη ήταν πρώτα ξαδέρφια. Με τους Κατσιμποκαίους ήταν δεύτερα ξαδέρφια. και με τον Μιχαλη Τσουπρά όλοι δεύτερα ξαδέρφια. Κι οι Κατσιμποκαίοι με τους Σεργιαναίους πρώτα ξαδέρφια. Η Bασιλική Τσουπρά, κατόπιν Μπουραντά, ήταν γιαγιά των τριών πρώτων. Η αδερφή της  η Σταυρούλα Τσουπρά, ήταν  γιαγιά των Κατσιμποκαίων...) 

Εγώ από την  έκτη Δημοτικού, πήγαινα φροντιστήριο στις Σελλάδες στον Βασιλάκη Τζουβάρα, για να δώσω εξετάσεις για το Γυμνάσιο. Και μετά, γυμνασιόπαις,  φροντιστήριο στην "Θείτσα Νίνα"   Μπαγιώργα πάνω στον Αη Γιώργη (κοιμήθηκε ως καλόγρια στο Θεοτοκιό στο Πέτα. Την είχα επισκεφτεί πριν κοιμηθεί. Εκεί μονάζει ακόμα, η χωριανή μας Σοφία Κόρδα). Και κούρεμα στο κουρείο του ξαδερφού της, του Βασιλάκη  Μπαγιώργα στην πλατεία...

Το μαγαζί της δικής μας νιότης,  των σχολικών μας  χρόνων, ήταν του Τζώρτζ Κουτρούμπας στις Σελλάδες (μαζί με της Βάγιας Λάζου στον Καπετάνιο).  Καρέκλα δεν έβρισκες να κάτσεις!  Κάθε μέρα. Ο Τζώρτζ ήταν   σωματώδης και καλογυμνασμένος  νέος από την Τάμπα της Φλόριντα, τον έφεραν οι γονείς του αναγκαστικά, επειδή οι ίδιοι ήθελαν να επαναπατριστούν. Αμερικάνικος αέρας. Το βράδυ στο καφενείο με τον Τζώρτζ μέχρι αργά, την ημέρα στο Μενίδι, στον "Τσάρλυ" πάλι με τον Τζώρτζ. Και δώστου μπύρες  και  κουβεντούλα για το «αμερικάνικο όνειρο»! Ο Τζώρτζ μετά από λίγο μελαγχόλησε και μετά από 6-7 χρονιά έφυγε πάλι για το αμερικάνικο όνειρο, την παραδεισένια Φλόριντα,  απ΄ όπου δεν ξαναγύρισε ποτέ πλέον. Κάποιος είπε οτι πέθανε νέος!

                                                *****

Και στον Άγιο Νικόλαο, υπήρχαν τα τρία κλασσικά καφενεία. Του  Βαγγέλη Χαβέλα (Κατσιαπλιά), του Φίλιππα Παπακώστα και του Χρήστου Παπακώστα (Χαρακάξα).

Το πρώτο καφενείο το έφτιαξε ο Μητσιος Χαβέλας, γνωστος ως Κατσαπλιάς, αμέσως μετα τον πόλεμο,  το 1945. Ήταν μια καλύβα που κάθονταν οι χωριανοί οταν γύριζαν  απ΄τα χωράφια. Ο γιος του ο Στεφος το έκτισε με πετρα και ο Βαγγελης το εκανε στις μερες μας «Φημησμένο» σε ολη την Ελλάδα! Μετα τον Μήτσιο Χαβέλα, το δεύτερο καφενείο το έφτιαξε ο Χρηστος Παπακώστας απο τις Σελάδες, γνωστός και ως «Χαρακάξας» (Μπελής σήμερα).
Προς την Συκούλα, πάνω στην εθνική οδό, υπήρχαν τα καφενεία του Νίκου Οικονόμου, κάτω απ τον Αη Λιά ακριβώς, στον κόμβο,  του Μασέλα (στην στροφή προς το Κομπότι) και στην γέφυρα του Ανίν, του Θύμιου Τατσιόπουλου και στην κάτω πλευρά του Τάκη Αρχιμανδρίτη ("Τραγούδας"). Εξυπηρετούσαν χωριανούς που γύρναγαν από τα χωράφια. 
*******

Φυσικά  στο Κομποτοσέλλαδο υπήρχαν καφενεία κι από παλιότερα. Μόνο που εγώ δεν τα θυμάμαι.

Είχα ακούσει  σαν  μικρό παιδί ότι, το μαγαζί του «Πατάκα» το είχε πριν ο   μπάρμπα Λεύτερης  Βαρέλης  ("κλούρας"), παραδίπλα στα Γιανουλέικα κτήρια είχε μαγαζί ο Σπύρο Κολιούλης  (Παλιούρας). Πρίν τον Παλιούρα, το μαγαζί το είχε  ο μπάρμπα Λίας Βρακοτσώλης. κ.ο.κ. Τα καφενεία της πλατείας, Βακούφικα, έχουν ζωή πάνω από 150 χρόνια. Οπότε είναι δύσκολο να μάθουμε ποιοι τα είχαν μισθωμένα, χωρίς έλεγχο στα αρχεία της εκκλησίας, αν υπάρχουν (όταν μάθουμε  περισσότερα θα γράψουμε και γι αυτά).

                                   Πλατεία γύρω στο 1950

                                                                  *****   

Η πλατεία ήταν άτακτα  πλακότρωτη με πέτρες απ΄ το ποτάμι (χαλιά).  Το 1957-58  ήρθαν  φορτηγά και ξεφόρτωσαν  σωρούς ασπρολίθαρα στην πλατεία και στον κεντρικό δρόμο, ενώ εργάτες έσπαγαν  τα μεγάλα σε μικρότερα κομμάτια και τα έστρωναν.  Τον κεντρικό δρόμο του χωριού, οδός Νικ. Σκουφά, τον θυμάμαι στρωμένο με ψηφίδα, γεμάτη λακούβες. Καλντερίμια σώζονταν ακόμα. Θυμάμαι το καλντερίμι από τα Βαρελέικα,  στο Μαυρονέρι, ανέβαινε από την Λεύκα, Σακελλαρίου, Χαβέλα, Κουτσιάκη  Αντωνίου...και πάνω, μέχρι το σπίτι του Νταβαρίνου και του Ηλία  Μπουραντά (Σάββα) στην ανηφόρα. Ασυντήρητο στις μέρες που ήμουν παιδί, είχε γεμίσει νεροφαγιές. Το τελευταίο καλντερίμι που   δεν καταστράφηκε, αλλά  σκεπάστηκε με άσφαλτο την δεκαετία του 1990, ήταν αυτό μπροστά στο σπίτι του Σταύρου Τατσιόπουλου, του Νάσιου Τατσιόπουλου, της γιαγιάς μου Μαρίας Τατσιοπούλου και της Αρσινόης Τατσιοπούλου. Για σκεφτείτε χωριό με πέτρινα  σπίτια και καλντερίμια;;; Κάτι σαν Ζαγοροχώρι;;;

Το σπίτι που γεννήθηκα. Του Πάνου (προπάπου μου)  και Κώτσιου Τατσιόπουλου.

                                                  *******
ΚΑΤΩ: Απόκριες στήν πλατεία το 1955: Ο 1ος είναι ο Ευρυπίδης Μπράμης,  ο 2ος ντυμένος γυναίκα είναι ο Λία Μαγγόνας, ο 3ος ο Ρίτσος Πίτσας, ο 4ος (γυναίκα) ο Γιώργος Σακκάς (Τατικάς), ο 5ος ο Βασίλης Βαρέλης και τελευταίος, ντυμένος γυναίκα, ο Γιώργος Χαβέλας (Καραισκάκης)

ΠΑΝΩ:Πλατεία, γυμναστικές επιδείξεις Δημοτικού σχολείου, γύρω στο 1967-68. Πίσω φαίνεται το κτήριο που στέγαζε την αστυνομία και την  κοινότητα.

*******

Το ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  μέχρι το  1951 στεγάζονταν  σε βακούφικο κτήριο δυτικά του Ναού του Α. Γεωργίου. Πίσω από το  "κλούρι". Εκεί που βρίσκεται σήμερα μια μικρή πλατεία, μεταξύ του σπιτιού του Ηλία Αρχιμανδρίτη  (Ηλία Καλού), του Γόρη Λιάπατα και της Στράτως Μπακογιάννη-Μπούργου.

 

 Το παλιό σχολείο, 1845 μέχρι το 1950. Πίσω από τα πίσω  τείχη του  παλιού Αη Γιώργη,  στην πλατεια. 

Το 1950 με διάταγμα του Βασιλέως  Παύλου κτίστηκε το  περικαλές Δημοτικό Σχολείο στον Καπετάνιο, το οποίο κτίστηκε  σε οικόπεδο των Σεργιαναίων και των Ζερβαίων. Εγκαινιάστηκε στις 7 Ιανουαρίου.  Στο σημείο αυτό βρίσκονταν και το περικαλλές κτήριο του Τσιφλικά Καραπάνου. Το περίφημο "Κοτσέκι"! 

Το Κοτσέκι απο φωτογραφία του 1897. ΄Ηταν  στο σημείο που βρίσκεται σήμερα μέρος του Δημοτικού και σπίτι του Κώτσου  Σεργιάννη στον Καπετάνιο.

Κοτσέκι υπήρχε και στις Σελλάδες. Είναι το σημερινό Δημοτικό σχολείο. 

****************************

Φωτογραφία του Μενιδίου  γύρω στο 1960. Το Μενίδι  ιδρύθηκε ως κοινότητα το 1956-58.  Τα πρώτα πέτρινα σπίτια του κτίστηκαν απο την "ΟΥΝΡΑ" (Βοήθεια του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, που   ήρθε  πρός αποκατάσταση των πληγέντων απο τον εμφύλιο πόλεμο, 1946-49). Οι πρώτοι κάτοικοί του ήρθαν απο τα χωριά της Βαλμάδας και της   Λαγκάδας, πού είχαν πληγεί απο τον εμφύλιο, και είχαν καεί απο τους Ιταλούς, καθώς και απο τους δυο μικρότερους συνοικισμούς της  Συκούλας, το  Μαρλέσι και την  Καστριώτισα.   Βέβαια υπήρχαν και  λίγοι γηγενείς κάτοικοι στο Μενίδι, πρίν τον πόλεμο. ΄Οπως οι Οικογένειες  Θεοδώρου και 3-4 κάποιες άλλες. Δίπλα,  ακριβώς αριστερα , βρισκεται το Ράμα. Εκει ειχαν τσαρδακια οι Κομποταιοι ψαραδες. Στο Σωτηρέικο τσαρδάκι, του πατέρα του Σωτήρη και του Λάμπρου, πηγαίναμε οι γείτονες Σωτηραίοι,  με τ΄άλογα κάθε χρόνο στην γιορτή Του Σωτήρος Χριστού και κοιμόμασταν εκεί επι τριήμερο. Πάνω απο το Ράμα, πανω δηλαδή απο το υβάρι του ΄Αγριλου ,  είναι η περιοχή του Κομποτίου  "Βαρκούλια". ΄Οπου οι Κομποταίοι ειχαν τα βοοειδή τους προπολεμικά. Επειδή  κάποιες εποχές τον χρόνο τα Βαρκούλια γίνονταν βάλτος, τα μετέφεραν και τα φύλαγαν στο Μενίδι. (μεγενθύντε την φωτό).

Στον Τάφο του Κων. ΓΕΡΟΣΤΑΘΗ στην Κέρκυρα κατά την ανακομιδή και μεταφορά των οστών στο Κομπότι!

Απο αριστερά όπως βλέπουμε. Κικιώνης Γρηγοριος (πεθερός του Κολιού Σακκά). Μπιλιγιάννης Χρήστος (ο ανάπηρος πολέμου που έμενε εκει που εχει ο Στάθης Νάνος το ιατρείο του. Γαμπρός των Κοντογιαναίων). Δίπλα απο την στήλη. Πρώτος στην σειρά, : Γιώργος Βαρέλης, πρόεδρος του Χωριού. Δίπλα του....;;;.. πιο δίπλα ο Σπύρος Κοντογιάννης, γυμανσιάρχης Κέρκυρας, εκ των προτεργατών της επαφοράς των οστών στο Κομπότι.   (ο αδερφος του ο Θόδωρος Κοντογιάνης  ήταν Νονός μου). Διπλα απο τον Κοντογιάννη, ο αγαπητός μας καθηγητής Μπάκιας Γιαννούλης, θείος του Αλέκου και του τ. Δημάρχου Στάθη. Δίπλα του, φαίνεται  μόνο το κεφάλι του  με την γραβάτα,   ο Τακης Γιαννουλης (Σώγαμπρος). Ορθιος με τα μαύρα γυαλιά, ο Αποστόλης Πλακιάς, πατέρας του Τακ. Πλακ. Δίπλα του ο  Δήμος Μαλιγιάννης.  Στην πάνω σειρά πρώτος όπως βλέπουμε ο Νάσιος Τατσιόπουλος (παππούς του Αρχιμανδρίτη Θάνου- Ιγνάτιου Ζήση). Δίπλα του ο Βγενάκης Τατσιόπουλος,  ο Ναπολέων Μπαλταγιάννης,  ..... Ο Γραμματέας της κοινότητας Αποστόλης Σιώκος κι ο μπάρμπα Θωμάς  Γρύλιας, ο ταξιτζής (πατερας του Θοδωριά).

Οποιος γνωριζει τους δυο που δεν γνωρίσαμε (βαλαμε ....) ας μας τους πει. stevsotiriou@gmail.com 

Ιστορία Δεύτερη.

Η ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΜΠΟΤΙΟΥ  το 1937.

Σωτήριο έτος 1934. Το Κομπότι είχε περίπου 10 παπάδες. Δεσποτάτο το αποκαλούσαν, επειδή τόσους παπάδες δεν είχε υπό την δικαιοδοσία του ούτε ο Δεσπότης !!!. Φυσικά δεν υπηρετούσαν όλοι στο Κομπότι. Ιερουργούσαν και στα γύρω χωριά.

Βασικός ιερέας στο χωριό  ήταν ο παπά Γιάννης Λάζος, πατέρας 8 παιδιών. Μετά τον παπά Γιάννη και μαζί με τον παπά Γιάννη,  στην ιεραρχία ήταν  ο παπά Βασίλης Λινάρης, πρώην ψαράς, που όπως λέγονταν έγινε παπάς για  να ξεφύγει από την φτώχεια. Καντηλανάφτης ήταν  ο Κώτσος Κολιούλης, που έμενε στην πάνω χώρα,  κοντά στα Λιαπατέικα.

Πείνα καταραμένη και οι τσακωμοί των παπάδων για την μοιρασιά των πρόσφορων παροιμιώδης.

Υπήρχε και ο Μήτσιο Σιώκης  που είχε έρθει από κάποιο χωριό του Βάλτου (Χαλκιόπουλο;) κι  εργάζονταν ως Βουκόλος του χωριού (βόσκαγε τα βοοειδή, όταν οι χωριανοί δούλευαν στα χωράφια) και εξελίχτηκε σταδιακά σε Επίτροπο της εκκλησίας.  (υπήρχε και Μήτσος Σιώκος, γηγενής, που έμενε εκεί που είναι σήμερα ο φούρνος του Βάνα).

Τότε οι Επίτροποι της εκκλησίας εκλέγονταν, όπως γίνεται στις εκλογές. Έβαζε υποψηφιότητα όποιος ήθελε. Και ο  Μήτσιο Σιώκης  άλλαζε τις κάλπες –   με την συνεργασία του παπά Βασίλη Λινάρη και του Δεσπότη Άρτας, Γκινάκα. (ο παπά Βασίλης  είχε αγοράσει το πέτρινο  σπίτι στο Γεφύρι  του Γηπέδου). Έτσι ο Σιώκης εκλέγονταν μόνιμα Επίτροπος,  ελέγχοντας φυσικά  το παγκάρι.

Οι Κομποταίοι, δοκίμασαν να τον απομακρύνουν, αλλά δυστυχώς η κάλπη έβγαζε μόνο αυτόν! Έστειλαν τότε  μια επιστολή διαμαρτυρίας στο Υπουργείο παιδείας και Θρησκευμάτων το 1937,  διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση στην εκκλησία, στην οποία  κατηγορούσαν και τον Μητροπολίτη Γκινάκα, ότι ευλογούσε αυτές τις λαθροχειρίες…  Κήρυξαν δε ανεξαρτησία την εκκλησία του Κομποτίου,  αποσχιζόμενοι από την Μητρόπολη Άρτας και την Εκκλησία της Ελλάδος.  

Το ΥΠΕΠΘ έστειλε τότε άμεσα  τον Γ. Γραμματέα  του Υπουργείου  στο  Κομπότι και στη Άρτα.  Σύμφωνα με την μαρτυρία του Γούλα Κάκου, που ήταν τότε γραμματέας στην Μητρόπολη και αργότερα μεγαλοδικηγόρος στην Αθήνα, ο Γ.Γ. του Υπουργείου έπιασε από τα γένια τον αρτινό (στην καταγωγή) Δεσπότη και τον απείλησε ότι θα τον χώσει φυλακή. Έγινε ΕΔΕ και αποκαλύφτηκε ότι η λαθροχειρία και η κλεψιά ήταν μακρόχρονη κι είχε εκτεταμένο εύρος.  Συνέπεια ήταν να αλλάξει ο νόμος του Υπουργείου, για όλη την Ελλάδα εννοείται και  να μην βάζει υποψηφιότητα  για Επίτροπος  ο καθένας για τον εαυτό του, αλλά   να προτείνονται και να διορίζονται με την σύμφωνη γνώμη του ιερέα,   και των αρχών της κοινότητας. Έτσι ήρθε το τέλος του Μήτσιου Σιώκη. Ήταν τέτοια η ατασθαλία που προκάλεσε στα ταμεία της εκκλησίας, που λέγεται πως όταν πέθανε, πήγε  ένα μαύρο κοράκι κι  έκατσε στον τάφο του.

*********

Ιστορία τρίτη

ΤΟ ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΙ

TO 1830, ορίστηκαν τα σύνορα του πρώτου νεοελληνικού κράτους, ακριβώς στον Μαρλεσιώτικο ποταμό, ή αλλιώς Άνινο. Στην Συκούλα δηλαδή. Το Κομπότι  και ο νομός Άρτας παρέμεναν στην Τουρκία. Κατά μήκος των συνόρων τότε, οι Τούρκοι έκτισαν τις περίφημες Κούλιες. Μια στο Δημαριό, μια στο Πλατύ, μια στις Γιανιτσάρισες, μια στον ΄Αγριλο (κοντα στην Κοπρενα) καθώς και φυλάκιο  και τελωνείο  στην γέφυρα του «Ανίν».

Το Κομπότι είχε τουρκική φρουρά  (στρατόπεδο) και το σαράι του  Τούρκου Αγά που  διοικούσε τον τουρκικό συνοριακό στρατό.

Κι ο Τούρκος Αγάς είχε, κατά την παράδοση των Οθωμανών αξιωματούχων κι ένα γιουσουφάκι (αγόρι), ντυμένο μέσα στο χρυσάφι.

Το χρυσάφι που φόραγε πάνω του  το γιουσουφάκι τράβηξε την προσοχή κάποιων  φτωχών και κακόβουλων  χωριανών.

Ώσπου μια μέρα, γύρω στο 1840, τρεις κομποταίοι το παγίδευσαν, το σκότωσαν, του πήραν τα χρυσά στολίδια  και μετά το έριξαν μέσα σε ένα πηγάδι για να το εξαφανίσουν.

Κάποιες μέρες μετά οι Τούρκοι βρήκαν το πτώμα. Κι άρχισαν τις ανακρίσεις φτάνοντας στους τρεις υπευθύνους. 
Πήγαν στον πρώτο μέσα στα μεσάνυχτα (το όνομα του μου διαφεύγει αυτή τη στιγμή), τον έπιασαν και τον έκοψαν κομμάτια με τα γιαταγάνια, μπροστά στην οικογένειά του. 
Κατόπιν, πήγαν καρφί στο σπίτι του  δευτέρου, πάλι μέσα στα μεσάνυχτα. Δεύτερος ήταν ο παππούς της Κατερίνης Πετσιμέρη (έμενε στον καπετάνιο) αργότερα σύζυγος του Γιάννη Στεργίου (που έμενε στο Μαυρονέρι και ήταν γιός του παπά Θόδωρου Στεργίου, που ήταν  ιερέας στον Αη Γιώργη στις αρχές του 20^ου αιώνα. Δεν ανιχνεύσαμε  άλλους συγγενείς κι αναφέρουμε μόνο τους ανωτέρω). Τον έπιασαν και τον Πετσιμέρη στον ύπνο, και μόλις  πέρασε το κατώφλι τον έκοψαν κομμάτια με τα γιαταγάνια.

Αμέσως κατηφόρισαν προς το Μαυρονέρι   για τον τρίτο,  τον παππού του Γληγόρη  Βαρέλη. Τον φώναξαν  ξύπνησε η Γληγόραινα και ρώτησε τι θέλουν.  Κατέβηκε άνοιξε και είπε στους Τούρκους να περάσουν στο κατώι. Οι Τούρκοι μπήκαν ενώ ταυτόχρονα κατέβαινε από το πάνω όροφο κι ο Γληγόρης. Η Γληγόρενα ήξερε για το γιουσουφάκι. Και κατάλαβε αμέσως ότι κάτι δεν πάει καλά. Μόλις εμφανίστηκε ο Γληγόρης, πριν προλάβουν οι Τούρκοι να του πουν κάτι, πετάγεται η Γληγόραινα και  φωνάζει. Γλήγορα Γληγόρη! Γλήγορα! Λύθηκε τ΄ άλογο  και κλωτσάει, θα τς σκοτώσει τς γίδες. Τράβα γλήγορα να το δέσεις κι έλα μετά  π΄ σε θέλουν οι άνθρώποι εδώ. Ο στάβλος ήταν στο κατώι, στο άλλο μισό του κατωγιού,  ακριβώς μια πόρτα δίπλα. Εντάξει, έρχομαι αμέσως , λέει ο Γληγόρης στους Τούρκους. Μπαίνει  στο σταύλο, καβαλάει τ΄ άλογο κι ώσπου να καταλάβουν οι Τούρκοι τι είχε γίνει, έφυγε από την άλλη πόρτα   για το ελληνικό και τον Καρβασαρά, που ήταν ο ελληνικός στρατός. Δεν ξαναγύρισε στο Κομπότι. 
********
Βαρελαίοι υπάρχουν σήμερα στα χωριά γύρω από την Αμφιλοχία και στο Ξηρόμερο. Άγνωστη φυσικά η σχέση τους με τον συγκεκριμένο. Ωστόσο, πάρα πολλοί Κομποταίοι έφευγαν από το Κομπότι την εποχή εκείνη και πήγαιναν στην Ελλάδα, στον Καρβασαρά, που δεν ήταν ακόμα συγκροτημένο χωριό,  είχε όμως ασφάλεια,  ελληνικό στρατό και  τελωνείο. 

*********************

ιστορία τρίτη

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΤΙΜΗΣ και όχι μόνο

Α) 
Το 1910 η Δήμητρα Κάκκου παντρεύτηκε  τον Ευάγγελο Μπουραντά. (έμενε στην Λεύκα  στην ανηφόρα). Ο οποίος την ίδια κιόλας χρονιά,  έχασε την ζωή του  σε καρτέρι.

Η ιστορία έχει ως εξής:

Ανάσταση 1910. Στην Ανάσταση υπήρχε το έθιμο   αμέσως με την αναφώνηση του «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ» από τον ιερέα, τα παιδιά (που στέκονταν παράμερα κι όχι μέσα στον κόσμο) να πετάνε ψηλά τις λαμπάδες (όπως τα βεγγαλικά σήμερα). Μια από τις λαμπάδες όμως έπεσε στην πλάτη της Δήμητρας Κάκκου και ο σύζυγος της Βαγγέλης Μπουραντάς θεώρησε  ότι το έκανε επίτηδες ένας νεαρός 15 χρονών, Βλαχοπάνος στο επίθετο (το μικρό του όνομα άγνωστο.  Είχε δυο αδέρφια. Τον Γιάννη (πατέρα του Λεφτέρη  κι έναν άλλον, τον Θόδωρο, "Λώλο", αστυνομικό που ζούσε στην Θεσσαλονίκη). Τότε ο Β.Μπουραντάς έπιασε το παιδί και το έδειρε άσχημα  στον περίβολο της εκκλησίας του Αη Γιώργη κατά την διάρκεια της Ανάστασης.

Το επεισόδιο όμως δεν είχε λήξει εκεί. Ο μικρός Βλαχοπάνος του την είχε φυλαγμένη του Μπουραντά  για την προσβολή του ξυλοδαρμού. Και  το ίδιο καλοκαίρι καθώς ο Μπουραντάς ήταν στα χωράφια, του την φύλαγε και τον πυροβόλησε. Τον σκότωσε. Ο μικρός Βλαχοπάνος κατάφερε να φύγει άμεσα για την  Αμερική με την βοήθεια κάποιου ναύτη απο το χωριό Συκιές και έκτοτε χάθηκαν τα ίχνη του. Επικοινώνησε με τον ένα αδερφό του (εκείνον που έμενε Θεσσαλονίκη, ήταν ασυνομικός και ονομάζονταν Θόδωρος  με υποκορισικό το "Λώλος")  μόνο μια φορά, μετά τον πόλεμο, λίγο  πριν πεθάνει. Είπε ότι  είχε τρία παιδιά και έμενε στην στην Αμερική. Έκτοτε, δεν  μαθεύτηκε ποτέ νέο τους. 

*********
(Υπάρχει οικογένεια Βλαχοπάνου στον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας, που ισχυρίζεται ότι κατάγεται από το Κομπότι. Ενας νεαρός, την μαρτυρία του οποίου έχω το 2019  όπως και κάποιοι άλλοι Κομποταίοι που τον συνάντησαν, όπως ο Στάθης Γιαννούλης του Τάκη,  ισχυρίζεται ότι  ο προπάππος του έφυγε από το Κομπότι στις αρχές του 20ου αιώνα  κι εγκαταστάθηκε στον Αστακό. Ο εν λόγω  νεαρός Βλαχοπάνος δεν γνώριζε τον λόγο που μετοίκησε ο προπάππος του ή  κάτι περισσότερο από αυτό!).

*********

Η Δήμητρα Κάκκου ως χήρα ξαναπαντρεύτηκε τον Στράτο Σιλιώνη, παππού του φαρμακοποιού Στράτου Σιλιώνη, απο την γειτονική Περάνθη (Μπάνη).

Ο γιός της  από τον Βαγγέλη Μπουραντά, βαφτίστηκε κι αυτός  Βαγγέλης και έζησε στην Αθήνα ως αξιωματικός της αστυνομίας, σε στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ιταλών  κατά την κατοχή, διότι ήταν αντιστασιακός και στις Συκιές όπου πήγε ως εσώγαμβρος μετά την συνταξή του. 

********

Β)
 Την πρωτοχρονιά (1/1/1924) ή  το 1926 κατά άλλη πηγή,  έγιναν τρεις (τέσσερις κατ΄άλλους) φόνοι στο Κομπότι.

Η ιστορία έχει ως εξής:  Ο Νίκος και ο  αδερφός του Γιώργος Χαβέλας  σκότωσαν πυροβολώντας  τον  Ηλία Καρανίκα  και τον Σπύρο  Κολιούλη (Τσιότσιο),  στο πηγάδι της εκκλησίας (εκεί που βρίσκεται σήμερα το νηπιαγωγείο).

Ο Ηλίας Καρανίκας είχε το βακούφικο καφενείο της πλατείας (το κάτω που κοιτάει προς το ποτάμι), όπου σύχναζαν οι Χαβελαίοι. Εκεί μέσα λοιπόν διαδραματίστηκαν τα αρχικά γεγονότα, που κατέληξαν στον φόνο τα μεσάνυχτα, όταν ο Καρανίκας έκλεισε το μαγαζί και πήγαινε για το σπίτι του.

Ως αιτίες αναφέρονται δυο. Η πρώτη ήταν ότι, ο Καρανίκας με τον Τσιότσιo πείραζαν   τις κόρες του Γιώργου Χαβέλα (Μαγδαληνή και Χριστίνα).  Τους έγιναν παρατηρήσεις, καθότι και οι δύο ήταν παντρεμένοι, αλλά  παρά τις παρατηρήσεις των Χαβελαίων δεν κάθονταν φρόνιμα. Η δεύτερη αιτία που αναφέρεται (αλλά όχι  πιθανή)  ήταν  ότι, ο Καρανίκας τους εξευτέλιζε και τους χτυπούσε  στο καφενείο όπου έπιναν συχνά και μεθούσαν. Κι  όταν μεθούσαν τους χτυπούσε κιόλας.

Την 1/1/ του 1924 λοιπόν, τους την έστησαν και τους πυροβόλησαν στο πηγάδι της εκκλησίας (βρίσκονταν στο σημερινό νηπιαγωγείο). Είχε γίνει μάχη. Προς την πλευρά των Χαβελαίικων (φούρνος Βάνα), είχαν ταμπουρωθεί οι Χαβελαίοι. Προς την Εκκλησία ο Καρανίκας και ο  Σπύρος Κολιούλης. Κι άρχισε το πιστολίδι. Εκείνη την ώρα έρχονταν από κάτω, από το Μαυρονέρι, ο Κώστας Χαβέλας (πατέρας της Λόλας Σιώκου, ζούσε στήν Αμερική κι είχε επιστρέψει για να πολεμήσει στους Βαλκανικούς και στην Μικρά Ασία, στο δε Κομπότι το σπίτι του ήταν εκεί που μένει σήμερα η Φρόσω Χαβέλα, στην Αγριλιά) και πήρε κι αυτός μέρος στο πιστολίδι. Ανέβηκε στην κυκλική  σκάλα της εκκλησίας και από εκεί σκότωσε τον  Σπύρο Τσιότσιο. Και κατόπιν ο Νίκος Χαβέλας σκότωσε τον Καρανίκα.

******
Συγγενείς  και γείτονες οι  Καρανίκαίοι και οι Κολιουλαίοι (τότε έμεναν και οι δύο στα Βρακοτσολαίκα,  τα σπίτια τους δε ήταν δίπλα δίπλα). 
Τότε ο πατέρας του  Σπύρου, ο Στάθης Κολιούλης, πήγε στην αστυνομία και διαμαρτυρήθηκε έντονα στον Ενωμοτάρχη, που δεν έκανε κάτι να  προλάβει το φονικό. Τον έβρισε  και λέγεται ότι  τον  χαστούκισε κιόλας. Ο ενωμοτάρχης αντέδρασε άμεσα,  έβγαλε το περίστροφο του και πυροβόλησε τον  Στάθη Κολιούλη εν ψυχρώ και τον σκότωσε. (Εδώ λέγεται, μαρτυρία του  Λάμπρου Βάρδια, 90 ετών  το 2020, πως ο Κολιούλης πυροβόλησε και  σκότωσε ένα χωροφύλακα. Και δεν  χαστούκισε απλά τον ενωμοτάρχη. Το σημείο αυτό δεν είναι ξεκάθαρο. ΄Ολες οι άλλες μαρτυρίες  πάντως, αναφέρουν μόνο χαστούκι).

Για τους  φόνους συνελήφθη και πήγε φυλακή μόνο ο Νίκος Χαβέλας. Διότι είχε φάκελο από προηγούμενη δολοφονία. Συγκεκριμένα, δέκα-δεκαπέντε χρόνια πριν από αυτό το φονικό, είχε σκοτώσει τον  Χρήστο Παπαρίζο, επειδή είχαν μπεί τα πρόβατά του στο χωράφι του. ΄Εγινε διαπληκτισμός  και κατέληξε σε φόνο.

**********

Γ) 
Ο τρίτος φόνος του περασμένου αιώνα,   έγινε το 1958 στον Καπετάνιο, πολύ κοντά στο μνημείο του Καραΐσκάκη, πάλι για λόγους τιμής.
Ο Αποστόλης Μπαλταγιάννης (αδερφός του Παντελή, ανάπηρος πολέμου της Αλβανίας) σκότωσε στον Καπετάνιο, έξω από το καφενείο του Χαρίλου Βανάκα, τον Στάθη  Λάζο (θείο του Θοδωράκη του ανάπηρου, που τον λέγαμε  και "Μανάκια", αδερφού του Βαγγέλη  που έμενε στην Άρτα (πέθανε το 2019) και του Πάνου, που ζει ακόμη (στην ανηφόρα προς το νεκροταφείο, απέναντι από του Μανάκια, στα Λιαπατέικα).

Ο Στάθης Λάζος ήταν νέος, «μάγκας», αψύς  και  φίλερις άνθρωπος, φόραγε ακόμα και το σακάκι του στο ένα χέρι, όπως έκαναν οι μάγκες των Αθηνών την εποχή του Μεσοπολέμου κι έβγαινε στα καφενεία  και παινεύονταν ότι είχε σχέση με την γυναίκα του Αποστόλη (Παναγιώτα).  Παραλλήλως, εξευτέλιζε και τον ίδιο τον Αποστόλη, όταν βρισκόταν στο ίδιο καφενείο, βρίζοντάς τον  κι προκαλώντας τον ανοικτά. Έτσι μια  βραδιά, ο Αποστόλης τον πυροβόλησε έξω από το καφενείο του Βανάκα και τον σκότωσε.  Στην συνέχεια ο Αποστόλης  εξέτισε την  ποινή του και όταν βγήκε από την φυλακή, μετακόμισε με την οικογένεια του στην πόλη της Άρτας, όπως λέγονταν, αλλά στην ουσία έμενε  στον κάμπο, κάτω από  την Συκούλα,  σε ένα μικρό σπίτι.

******

Πλημελήματα που έμειναν.

Από  το Κομπότι πολέμησαν στον πόλεμο της Κορέας οι Αποστόλης Σιώκος και ο Σπύρος Βανάκας.   Ο Αποστόλης Σιώκος είναι  γνωστός ως ο μακροβιότερος γραμματέας της Κοινότητας.  Πριν τον Σιώκο γραμματέας ήταν ο Μιχάλης Τσουπράς. ΄Ηταν ο δεύτερος στην σειρά μεταπολεμικός γραμματέας, μετα τον Χρήστο Μπουτέτσιο (Γαρδαβίτσα). Μετά απο καταγγελία του Σπύρου Χαβέλα (Καραμέτα), ο Τσιουπράς καταδικάστηκε για κατάχρηση. Διότι καταχράστηκε λεφτά  απο το κοινοτικό ταμείο κι έπαιρνε «μίζες» απο τα έργα.  Ο νόμος απαγόρευε σε κάποιον που έχει ποινικό μητρώο να κατέχει δημόσια θέση. ΄Ετσι εξέπεσε της θέσης και μπήκε γραμματέας ο Απ. Σιώκος, απόφοιτος Γυμνασίου. Είχε και ο Απ. Σιώκος όμως ποινικό μητρώο. Διότι  λίγο πριν αναχωρήσει για την Κορέα, «συνέστησε συμμορία», σύμφωνα με το δικαστήριο, που τον καταδίκασε, αποτελούμενη απο τον Λάμπρο Καγιά και τον Λάζο Τσιοχαντάρη  κι επιτέθηκε,   σε έναν Φλωριαδίτη κοντά στο Πλατύ, ο οποίος  κατέβαινε στο Κομπότι για ψώνια, για να  πάρουν τα λεφτά του. ΄Ομως μετά την Κορέα, η κυβέρνηση αντάμειψε τους πολεμιστές με χρηματική αποζημίωση και δημόσιες θέσεις κι έτσι παραβλέφτηκε  το ποινικό του μητρώο. Ο Σπύρος Βανάκας (Ζιάκας) δεν διορίστηκε πουθενά διότι ήταν αγράμματος. Αλλά και ο ίδιος δεν το κυνήγησε το θέμα, διότι δικαιούνταν θέση στο Δημόσιο, έστω ως φύλακας, που δεν χρειάζονταν κάποιο  απολυτήριο!

***********

Ιστορία 4η . 

 ΕΝΑΣ ΒΡΥΚΟΛΑΚΑΣ στο ΧΩΡΙΟ

Το 2001 πέθανε στο χωριό ο  Τριαντάφυλλος Γαρουφαλής, γνωστός σε όλους μας ως "Τελώνης". Εμενε  δυτικά της εκκλησιάς του Αϊ Γιώργη απέναντι από το σπίτι του Δαμιανού Βαρέλη... 

Το 2019, πέθανε η σύζυγος του Αγλαΐα και ο  Θύμιος Νταλαπέρας πήγε να σκάψει το μνήμα. Εις μάτην όμως. Ο τάφος ήταν γεμάτος με πέτρες, κοτρόνια από το ποτάμι και ξύλα.  

Τι είχε συμβεί;

Ο «Τελώνης» έπασχε από επιληψία. Σεληνιάζονταν  δηλαδή και  ο σεληνιασμός τα χρόνια τα παλιότερα ήταν στα μυαλά των χωρικών κάτι σαν δαιμονική επήρεια. Έβλεπαν τον σεληνιασμό και φοβόντουσαν. 
Κάποιο απόγευμα, κάποια γριά που πήγε στο νεκροταφείο, είπε πως είδε το φάντασμα του Τελώνη, να περιφέρεται πάνω από  το μνήμα του. Έτσι, την άλλη μέρα, μαζεύτηκαν οι  γριές, έβρασαν λάδι και καυτό νερό, άνοιξαν τον τάφο του Τελώνη και τα έριξαν μέσα. Παράλληλα έριξαν και πέτρες από το ποτάμι, ώστε να μην μπορέσει να ξανασηκωθεί ο νεκρός που «βρυκολάκιασε»!

 Ιστορία 5η

ΟΙ ΧΑΒΕΛΑΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΙΟΙ

Εναι γνωστό ότι οι Μπουρανταίοι και οι Χαβελαίοι είναι τα μεγαλύτερα και παλιότερα σόγια στο Κομπότι.  Έχουν και οι δυο τουρκικά επίθετα, που σημαίνουν (κατά πάσα πιθανότητα), το μεν Μπουραντάς   «παλικαράς» ή και «ντόπιος»,  το δε Χαβέλας «αεριτζής» ή «παπατζής», που θα λέγαμε σήμερα.

 Όπως συμβαίνει στην ιστορία, οι μεταναστεύσεις, μετακινήσεις πληθυσμών-οικογενειών, από ένα χωριό προς άλλο, για διαφόρους λόγους (οικονομικούς, θρησκευτικούς, επαγγελματικούς, ποινικούς…) είναι συχνές.

 Παρακάτω θα δούμε λοιπόν  μια μικρή ιστορία  από κάποιο τέτοιο γεγονός.

 *******

  Χαβέλας κάποιος λοιπόν, ζούσε στα χρόνια του Αλή Πασά, πριν την επανάσταση του 1821 στο Κομπότι. Είχε μια νέα και  πανέμορφη γυναίκα, με την οποία είχε αποκτήσει 13 παιδιά. Όπως γνωρίζουμε, το Κομπότι ο Αλής το είχε παραχωρήσει ως τσιφλίκι στον γιο του Μουχτάρ. Έτσι ο Μουχτάρ περνούσε αρκετό από τον καιρό του στο σαράι του  στο Κομπότι.

Όταν είδε την όμορφη γυναίκα του Χαβέλα, φούντωσε ο πόθος του.

Ήθελε διακαώς να την συναντήσει και επέμενε σφόδρα.

Η γυναίκα φοβήθηκε, αποκάλυψε στον άντρα της το θέμα κι ο Χαβέλας κάποια βραδιά επιτέθηκε στον Μουχτάρ  κατάφερε  όμως να σκοτώσει μόνο κάποιον από την συνοδεία του.

Έτσι, την άλλη μέρα  μετακόμισε εσπευσμένα λόγγο-λόγγο και ραχούλα–ραχούλα, στο  ορεινό χωρίο Σιτομένα Αγρινίου, στα σύνορα  με το Καρπενήσι.

 ********

Στα 1965, το Λεωφορείο Γιάννινα–Αγρίνιο κατέβασε κάτω στον  Κατσαπλιά ένα γερασμένο κύριο πού έρχονταν από το Αγρίνιο. Μπήκε στο καφενείο και συστήθηκε, ως Λεωνίδας Χαβέλας. Κατά σύμπτωση, Χαβέλας ήταν και ο "Κατσαπλιάς", αλλά  στο καφενείο βρίσκονταν και ο Αγροφύλακας της περιοχής, Σπύρος Χαβέλας.  Γνωρίστηκαν και εκείνος τους ανέφερε την παραπάνω ιστορία.

Επισκέφτηκε κατόπιν, με τον Αγροφύλακα, γεμάτος συγκίνηση το χωριό, μίλησε με πολλούς χωριανούς στην πλατεία, περιηγήθηκε στα χαβελέικα.... και το βράδυ ξαναέφυγε για το Αγρίνιο!

*******

 Σημειούται ότι στο Αγρίνιο  και σε όλη την Αιτ/νία, υπάρχουν  πολλοί  Χαβελαίοι,  προερχόμενοι από το Κομπότι.

Οι Κομποταίοι ίδρυσαν -ήταν οι πρώτοι κάτοικοι-την Αμφιλοχία το 1838. Εποίκησαν δε όλες τις πόλεις της Αιτωλοακαρνανίας, από το 1830 ως το 1881, όταν δηλαδή η Αιτ/νια ήταν Ελληνική και η Ήπειρος ακόμη τουρκική.

Το Κομπότι ήταν  ο πρώτος συνοριακός  συνοικισμός   προς την πλευρά, της Τουρκίας. Ήταν έδρα τουρκικού στρατού, με φυλάκια (κούλιες, σαν τον λευκό πύργο, που σώζονται) και μεγάλη καταπίεση στον  χριστιανικό πληθυσμό. Γεγονός που  ώθησε μεγάλο μέρος του πληθυσμού του Κομποτίου, να μετοικήσει προς την ασφαλή περιοχή του Καρβασαρά και  να ιδρύσει στην ουσία την σύγχρονη πόλη της Αμφιλοχίας….  Πολλές ιστορίες στο Κομπότι για φυγή Κομποταίων προς το «ελληνικό» και τον Καρβασαρά, είναι ακόμα ζωντανές. Πολλά επίθετα, τα παλιότερα του Καρβασαρά, προέρχονται από το Κομπότι. Όπως: Γιαννούλης, Τατσιόπουλος, Σωτηρίου, Βαρέλης, Σιώκος, Μαλιγιάννης, Σακκάς, Τζουβάνος, Βάρδιας…. Γενικά  η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων, τουλάχιστον μέχρι την δεκαετία του 1950, κατάγονταν από την Ήπειρο.  Από το Κομπότι, την περιοχή του Σουλίου και τα πέριξ χωριά  (οι παλιότεροι), την Πράμαντα και τα  άλλα χωριά των Τζουμέρκων οι νεότεροι. Μετά τον πόλεμο άρχισε να  κατοικεί εκεί μαζικότερα και   πληθυσμός  από την επαρχία Βάλτου.

Επίσης. Ολόκληρη η Αιτωλία και η Ακαρνανία, εποικίστηκε από  Αρτινούς και Σουλιώτες στρατιώτες και οικογένειες αυτών. Βόνιτσα, Αγρίνιο, Μεσολόγγι, Ναύπακτος και χωριά, κατά και μετά την Επανάσταση.   "Η Αρτα στην Επανάσταση του 1821" Του Γ. Καρατζένη (υπάρχει διαδικτυακά το βιβλίο, με πλήρη κατάλογο και ονοματεπώνυμα  Ηπειρωτών αξιωματικών και στρατιωτών).

Με απόφαση της Ε' Εθνοσυνέλευσης πέτυχαν να τους δοθούν γαίες από τα εθνικά οικόπεδα στην Ναύπακτο και στο Βραχώρι (Αγρίνιο). Τότε παραχωρήθηκαν, επίσημα πλέον, 1.600 πήχεις Βραχωρίτικης γης σε κάθε μία από τις  157 οικογένειες Σουλιωτών και τις 53 οικογένειες Κομποταίων και Καλλαρυτηνών. Η εκτέλεση όμως των αποφάσεων του Βουλευτικού κωλυσιεργούσε, οι τίτλοι κυριότητας δεν είχαν δοθεί και τα σχέδια πόλεων που πρότεινε τότε η Βαυαροκρατία δυσχέραιναν τις οριοθετήσεις. Τελικά, στα 1834 βρίσκονται εγκατεστημένες στο Αγρίνιο που επαυξάνονται τα επόμενα χρόνια. Η συλλογική μνήμη διασώζει ότι οι εκτάσεις Βόρεια της Παναγίας και του πάρκου ήταν Σουλιώτικες γαίες.

Οι Σουλιώτες μαζί με τους Καλαρρυτηνούς και τους Κομποταίους δημιούργησαν τον Σουλιώτικο/Ηπειρώτικο μαχαλά που εκτείνοταν από την περιοχή Βόρεια του πάρκου ως τον Άγιο Δημήτριο, ξωκκλήσι ως τότε, τον οποίο οι Σουλιώτες ανέδειξαν σε ενοριακό και κοιμητηριακό ναό. Δίπλα υπήρχε το νεκροταφείο των Ηπειρωτών που διατηρήθηκε εκεί μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Η διεύρυνση του Σουλιώτικου μαχαλά με την εγκατάσταση όλο και περισσότερων Ηπειρωτών στο Αγρίνιο, όπου διέφευγαν μαζικά από την τουρκοκρατούμενη τότε Ήπειρο, απαιτούσε τη δημιουργία μιας δεύτερης ενορίας. Έτσι, ιδρύθηκε η Ζωοδόχος Πηγή (Παναγία), γεγονός που έγινε αφορμή ρήξεως με τους Βραχωρίτες.

***************

ΒΙΒΛΙΟ: ΑΛΛΑΓΗ -ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟYΣ. Του Στέφανου Σωτηρίου.

Κυκλοφορείται: ΔΟΚΙΜΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Η νεοελληνική ιστορία, στην πιο αληθινή και πραγματική της έκφανση. Τιμή 14 €. Αποστέλεται και με κούριερ σε όλη την Ελλάδα και στον κόσμο και σε όλα βιβλιοπωλεία. Παραγγελίες στις εκδόσεις  "ΝΟώΝ".  6974164834

stevsotiriou@gmail.com

********

Ἕνα ἁπλό τέστ γιά νά καταλάβει ὁ κάθένας τί εἶναι ἡ Ἀθήνα γιά τήν Ἑλλάδα, εἶναι τό παρακάτω: Πάρτε ἕνα χαρτί καί χωρίστε το μέ κάθετες κι ὁριζόντιες γραμμές σέ τετράγωνα. Φτιάξτε 100 τετράγωνα. Καί κατόπιν χρωματίστε μέ χρῶμα δυό από αυτα. Αὐτά τα δυο τετραγωνα ἀντιπροσωπεύουν τό 2% τοῦ συνόλου τῶν τετραγώνων που χωρίσαμε. Αὐτό τό 2% εἶναι ἡ Ἀθήνα στό σύνολο τοῦ ἐμβαδοῦ τῆς Ἑλλάδος. Κι ὅμως αὐτό τό 2% φιλοξενεῖ τό 50% τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ! Ἀσύληπτο! Τό ἀμέσως ἑπόμενο ὑψηλό ποσοστό πού συναντᾶμε σέ κάποια ἄλλη ευρωπαικη πρωτεύουσα, εἶναι τό 28% τοῦ Δουβλίνου τῆς Ἰρλανδίας!Ἁπλά. Δέν μπορεῖ νά ἀναπτυχθεῖ, ΠΟΤΕ, κράτος μέ δομή σάν τῆς Ἑλλάδος! Μαθηματικῶς ἀδύνατον!